İngilizlerin boğazındaki İspanyol kemiği

[1. sayfa tanıtımı — Bilbao'dan / İspanyol kemiği / MİNE G. SAULNİER]

Adını Cebelitarık Boğazı'ndan alan İngiliz sömürgesi Cebelitarık halkı, önceki hafta iktidar ve muhalefet liderlerinin başı çektiği bir protesto yürüyüşle İspanyol . hükümetinin bu kara parçası üstündeki hak iddialarını kınadılar.

6. Sayfada

[Yazı — 6. sayfa]

BİLBAO — İberik yarımadasının güney doğusunda Akdeniz'e doğru bir çıkıntı oluşturan ve adını ünlü Cebelitarık boğazından alan İngiliz sömürgesi Cebelitarık halkı, önceki hafta iktidar ve muhalefet liderlerinin başı çektiği bir protesto yürüyüşüyle İspanyol hükümetinin bu kara parçası üstündeki hak iddialarını kınadılar.

Tamamı otuz bin nüfuslu sömürgenin İspanyol ve Arap kökenli, ama İngiliz tabiyetindeki vatandaşlarının yarısından çoğunun katıldığı yürüyüş, Cebelitarık Başbakanı Sir Joshua Hassan ile muhalefet partisi lideri Je Bossano'nun önderliğinde İngiliz vilayet binasına kadar sürerek, burada İngiliz Foreign Office temsilcisine on beş bin imzalı bir dilekçenin sunulmasıyla sona erdi.

"Yarımadamızdaki İngiliz egemenliği pazarlık konusu edilemez" ana fikrinden yola çıkan dilekçede, Cebelitarık halkının İspanya'ya ilhak ya da taviz verilmesini istemediği vurgulanıyor.

Oysa geçen pazartesi başlayıp, İspanyol ve İngiliz Dışişleri Bakanları düzeyindeki bir toplantıyla ay sonunda bitmesi öngörülen ikili görüşmelerde, İngiliz tarafının İspanya'ya Cebelitarık üstünde bir dizi hak tanıyacağı tahmin ediliyordu.

Cebelitarık sömürgesi yerel başbakanı Sir J. Hassan, bölge halkının ilk kez böylesine yoğun bir tepki gösterdiğini belirterek, İngiliz kalma isteklerinin Londra yönetimince göz önünde tutulacağı umudunu yitirmediğini söyledi.

Tamamı 6 km²'lik ve 425 metre yüksekliğinde bir kayalık biçiminde İberik yarımadasına incecik bir bağlantıyla, Akdeniz'e uzanan bu kara parçası, Afrika kıyısındaki benzeri Sebta kayalığı ile Cebelitarık boğazının ve dolayısıyle Akdeniz'in kapısı sayılan ünlü Herkül sütunlarını oluşturuyor.

Cebelitarık kayasını 1704'de ele geçiren İngilizler, bu toprak parçasının stratejik konumundan, önce Napolyon'a karşı, yirminci yüzyıldaki iki dünya savaşı süresince de Almanlara karşı yararlanmışlar.

1969 yılında sömürgelikten çıkarılıp İngiliz dominyonu konumuna geçirilen Cebelitarık (Gibraltar) kayalığı üstünde öteden beri hak iddia eden İspanya, bu son dominyonluk kararını tanımamakta direniyor. Söz konusu dominyonluk, Cebelitarık halkının genel onayı ile verilmişti.

Oysa aynı İspanya, Cebelitarık kayasının ikiz kardeşi ve Fas toprakları arasında sıkışıp kalan Sebta kentinin egemenliğini, Sebta halkının yoğun direnişine ve Fas'a ilhak isteğine rağmen elinde tutmakta.