Gündemde "Sosyal Avrupa Tasarısı"

MADRİD — İspanya'nın AT dönem başkanlığı, 26 haziran pazartesi günü Madrid'de buluşacak devlet ve hükümet başkanları düzeyindeki toplantıyla son buluyor. İki gün sürecek Madrid zirvesindeki en önemli konu, İspanya'nın üzerinde ısrarla durduğu "Sosyal Avrupa Tasarısı". Söz konusu tasarı, Avrupa Topluluğu üyesi ülkelerdeki işçi, memur hakları ile işçi - işveren ilişkilerini düzenleyen çeşitli ulusal yasaları, AT standartları çerçevesinde ortak çizgilere oturtmayı amaçlıyor. AT ülkelerinin 10'u Roma Antlaşması'nın öngördüğü bu düzenlemenin yapılmasından yana ve İspanya'nın sunduğu tasarıya olumlu oy kullanmaya hazır. Danimarka'nın desteklemekle birlikte açıklık getirilmesini beklediği tasarıya karşı çıkan tek üye İngiltere. İspanya Başbakanı Felipe Gonzalez, geçen hafta Madrid zirvesini hazırlamak için Londra'ya yaptığı ziyaret sırasında projeye ilişkin olarak Margaret Thatcher'dan kesin bir "Hayır" yanıtı aldı. İktidardaki on yılını sendikaları haritadan silmek için harcayan ve başaran İngiltere Başbakanı, kazandığı en önemli zaferlerden birini AT tepsisine koyup geriye işçilere sunmak niyetinde değil.

Oysa, kendi işçi sendikalarıyla sürtüşme içinde olan Sosyalist Madrid hükümeti, AT başkanlığını böyle sosyal bir "tüle" sarınarak bitirmeyi çok istiyor. PSOE'nin (İspanyol Sosyalist Partisi) Avrupa Parlamentosu seçimlerini kazandıktan sonra yapacağı böyle sosyalist bir jest, İspanyol işçi sendikalarının sesini bir perde daha indirecek. Dolayısıyla Madrid zirvesine başkanlık eden Felipe Gonzalez, tasarıyı karar aşamasına sokabilmek için elinden geleni yapıyor. Ama AT içinde bu tür kararlar oybirliğiyle alınmak zorunda olduğundan İngiltere yolu tıkıyor.

İşverenlerin tutumu

Avrupa işverenlerini temsil eden UNICE'nin Alman başkanı Karl Gustaf Ratgen, zirve öncesi Madrid'e gelerek beraberindeki sanayici delegasyonu eşliğinde Başbakan Felipe Gonzalez'le "Sosyal Avrupa Tasarısı"nı görüştü. AT Sanayiciler Birliği UNICE, tasarı kabul edildiği takdirde, alınacak kararın "bağlayıcı" değil, "tavsiye" niteliğinde olmasını istiyor. Alman Başkan Gustaf Ratgen'e göre Fransa, Almanya gibi ülkeler işçi hak ve ücretlerini "belli ölçülere bağlayan" Sosyal Avrupa Projesi'ni uygulamaya koymakta güçlük çekmeyecekler. Çünkü bu ülkeler öngörülen asgari ölçüleri zaten kullanıyorlar: Ama İtalya, İspanya, Portekiz ve Yunanistan gibi ülkelerde asgari ölçülerin aynı konulması, bu ülke ekonomileri için bir felaket olabilir. Avrupa işverenleri, AT içinde mevcut el emeği maliyetlerindeki farklılığı da "rekabet" açısından gerekli olduğu görüşüyle savunuyorlar. Tasarının en çekişmeli noktalarından biri ise çalışanların işyeri yönetimine katılmasını öngören bölümleri.

İşçi sendikaları ne diyor?

Felipe Gonzalez, Gustaf Ratgen başkanlığındaki AT işveren temsilcilerinden hemen sonra, Avrupa İşçi Sendikaları Konfederasyonu CES yöneticileri ile bir görüşme yaptı. Aralarında kendi ülkesindeki bir numaralı "sorunu" UGT Genel Sekreteri Nicolas Redondo'nun da bulunduğu işçi temsilcilerine Gonzalez; projenin gerçekleşmesi için gereken tüm çabayı harcayacağını belirtti. İşçi sendikaları, işverenlerin tam tersine Madrid zirvesinde Sosyal Avrupa Tasarısı'nın "tavsiye" niteliğinde değil, "bağlayıcı" bir karar olarak biçimlenmesini istiyorlar.

Madrid zirvesinin ikinci sıcak noktasını, AT ortak para birimine geçiş oluşturuyor. Bu zirve sırasında İngiltere dahil tüm üyelerin, ortak para sisteminin birinci aşamasını oybirliğiyle yürürlüğe koymaları bekleniyor.

[Fotoğraf altyazısı: Gonzalez — İşçilere yaranmak istiyor.] [Fotoğraf altyazısı: Thatcher — Tasarıya "hayır" diyor.]