İspanya'da patronsuz gazete: El Mundo

MADRİD — İspanya'da ilk sayısı 23 ekim pazartesi günü satışa sunulan gazete, "Yirmi Birinci Yüzyılın Dünyası" adını taşıyor ve tekil ya da tüzel bir sahibi yok. Yazı işleri kadrosunda yer alan 70 gazeteci, toplam hisse senetlerinin dörtte birini aralarında paylaşmışlar. Bir kişi ya da kurumun yüzde 10'dan fazla hisse satın almaması koşuluyla satışa çıkarılan senetler, kurucu gazetecilerden başka 230 hissedar arasında bölünmüş bulunuyor.

Gazetenin hissedarları arasında, İspanya'da ilk kez denenen bu çok sahipli basın fikrini destekleyen IPI Başkanı Peter Galliner'in tavsiyesi üzerine, İngiliz gazetesi The Guardian da yer almış durumda. İspanyol basınının son gözdesiyle ünlü İngiliz gazetesi, yalnız hisse ortaklığıyla kalmayıp habercilik ve örgütlenmede iş birliği yapacaklar.

Kısaca El Mundo diye anılan yeni gazetenin öyküsü oldukça ilginç: Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Pedro J. Ramirez, bundan yedi ay öncesine değin Diario'16 adlı haftalık derginin başında bulunuyordu. Sürdürdüğü yüksek tempolu "vurucu" gazetecilik kendisine "Siklon" lakabını getirirken sosyalist hükümetin canını sıkmaya başlamıştı.

Bu sıkıntıda, Ramirez'in ETA'ya karşı bir anti-terör örgütü olarak hareket eden illegal polis gücü GAL komandolarının üstüne fazlaca gitmesinin payı vardı. İspanya'nın "Watergate"i olarak adlandırılan söz konusu illegal polis örgütünde, Ramirez ve adamlarının hükümetin gölgesini keşfetmeleri, "siklon" diye anılan yazı işleri müdürünün işinden olmasına yol açtı. Gazetenin büyük hissedarı tarafından apar topar kovulan Ramirez, giderken sürpriz yaptı ve büyük hissedarın kardeşiyle birlikte yazı işlerinin yarısını da peşinden sürükledi.

Sözünü ettiğimiz gazeteyi yedi ay gibi kısa bir zamanda işte bu ekip çıkarmaya başlamış bulunuyor. Tabloid boyda, 64 sayfadan başka 16 sayfalık bir spor ve 15 sayfalık bir seçim ekiyle yaşama atılan El Mundo, 400 kişiyi geçmeyen bir kadroyla hazırlanıyor.

Bunlardan yalnızca 150'si gazeteci, gerisi teknik personel. Fakat tüm altyapı, teknolojinin en son yeniliklerinden yararlanmakta. Satışı oturana değin rotatif satın almaya niyeti olmayan gazete, son model ve kiralık Rockwell rotatiflerinde basılıyor. Pedro J. Ramirez'in başyazısında önce, sonra ve her zaman bağımsız habercilik temasının işlendiği ilk sayıda, The Guardian Genel Yayın Yönetmeni Peter Preston'un da bir makalesi yer alıyor. Birleşen Avrupa'da basın dayanışmasının altını çizen Preston'un yazısı şu tümceyle son buluyor:

"Ortak Avrupa düşüncesi, yüksek memurların ve politikacıların ellerine emanet edilemeyecek kadar önemli bir konu. Avrupa basınının standart bir bilgi toplama mekanizmasının dışında nüfuz edemedikleri rahat toplantılarına pek bir alışan bu insanların, geleceğimiz hakkında aldıkları kararlara yalnız seyirci kalamayız."

İlgiyle beklenen El Mundo Gazetesi'nin çok kaliteli bir baskısı, özgün ve dinamik bir içeriği var.