Efsane kadın Ibarruri öldü

MADRİD — İspanya iç savaşının en uzun ve kanlı direnişi Madrid kuşatması sırasında, "No pasaran" (geçemeyecekler) tümcesiyle dünya sol literatüründe cumhuriyetçilerin simgesi haline gelen Dolores Ibarruri, pazar gecesi 93 yaşında öldü. İspanya iç savaşı sırasında ve sonrasında "Pasionaria" (Çarkıfelek çiçeği) takma adıyla ünlenen Dolores Ibarruri, ileri yaşına ve kalbindeki yapay pompaya rağmen, zatürree teşhisiyle kaldırıldığı bir Madrid hastanesinde iki aydır ölüme kafa tutuyordu.

Bask asıllı olan Pasionaria, politikaya 1917 yılında kanlı bir biçimde bastırılan genel grev sırasında atıldı. 1920 yılında Komünist Partisi'ne girdi. İç savaş sırasında, tüm İspanyol cumhuriyetçilerinin eğilmez iradesini simgeleyen bir bayrak-kadın haline gelmişti. İç savaş sonrası, 38 yıl süreyle önce Fransa, daha sonra Moskova'da sürgün yaşadı. Çağrılı olarak gittiği yirmiden fazla ülkede konferanslar verdi. Franko rejimine karşı verdiği mücadeleyi uluslararası kürsülerden sürdürdü. İspanya Komünist Partisi'nin sürgündeki 1946 kongresinde genel sekreter seçildi. 1960 kongresinde bu görevi Santiago Carillo'ya devrederek bu kez partinin başkanlığına getirildi. Demokrasinin kurulması ile birlikte 1977 yılında İspanya'ya dönen Pasionaria, Asturias bölgesinden komünist milletvekili olarak meclise girdiği gün, sağcısıyla solcusuyla, tüm İspanya milletvekilleri kendisini ayakta karşılayıp dakikalarca alkışladılar. Son yıllarda milletvekilliğinden çekilen Pasionaria, Komünist Partisi Başkanlığı'nı sonuna dek korudu.

İspanya ve dünya tarih ansiklopedilerinin tümüne adını yazdıran Dolores Ibarruri, yaklaşık on yıldır kalbinde yapay bir pompayla yaşıyordu.

[Fotoğraf altyazısı: IBARRURİ — Zatürreeye yenildi.]