Komünistler, gelişmelerden memnun

MADRİD — İtalyanların isim değişikliğiyle yenilik trenini yakalamaya çalıştığı ve Fransız Komünist Partisi lideri Georges Marchais'ye ağır darbe indiren Doğu fırtınasında İspanya, komünistler için ana kucağı kadar rahat bir liman. İspanya Komünist Partisi PCE, Avrupa'nın en eski komünist partilerinden biri. Kuruluşu Ekim Devrimi'yle yaşıt. Franco'nun ölümünü izleyen demokrasiye geçiş sürecinin başlarında büyük iç çekişmeler sonucu oldukça ufalanıyor. Fakat bir anlamda bu çekişmeler sayesinde İspanya Komünist Partisi PCE, şimdiki gelişmelerin ışığında alelacele kendini yenilemek zorunda kalan diğer Batı Avrupa komünistlerinin geçirdiği sarsıntıyı henüz dünyada "perestroyka" tayfunu esmeden geçirmiş. Ve en önemlisi İspanyol komünistleri, bu iç çekişmeden arta kalan yaralı, ama canlı gövdelerini "reel sosyalizm" diye adlandırılan Doğu Bloku politikasından tümüyle soyutlamışlar. İkinci Dünya Savaşı sırasında Stalin'in Hitler'le yaptığı saldırmazlık anlaşmasıyla başlayan İspanyol komünistlerinin rahatsızlığı; 1968 yılındaki Çekoslovakya'nın işgali sonucu, Sovyet politikasından radikal bir kopuşla noktalanmış.

Bugün İspanya Komünist Partisi'nin başında eski Cordoba Belediye Başkanı Julio Anguita var. Kendisine sivri sakalı dolayısıyla "Cordoba Halifesi" adı yakıştırılan genel sekreter Anguita, Doğu Bloku'ndaki çöküş ve gelişmelerle ilgili olarak şunları söylüyor:

"Söz konusu gelişmeleri büyük bir sevinçle izliyor ve kayıtsız koşulsuz destekliyoruz. Partimizi uzun yıllar önce gerek Sovyet, gerekse herhangi başka bir modelin zorunlu izleyicisi olmaktan kurtarmıştık. Bu bağımsızlık şimdi bize, diğer Batı komünistlerini ırgalayan belirsizlik tablosunda yer almamak lüksünü sağladı."

Gerçekten de İspanya Komünist Partisi, Julio Anguita'nın dediği kadar bağımsız ve başına buyruk. Ne İtalyan komünistleriyle geçinebiliyor ne de bir başkasıyla. Kapı komşusu Portekiz Komünist Partisi'yle diplomatik ilişkileri bile yoktu, "perestroyka" rüzgârlarına dek. Ne var ki Anguita'nın Doğu'daki gelişmeleri destekleyici sözlerine karşı önceki gece toplanan İspanya Komünist Partisi Merkez Komitesi, Romanya konusunda oldukça sıkıştı. Partinin 17 milletvekili ve merkez komite üyeleri tam dört saat boyunca Çavuşesku'yu kınayan bir bildirinin "deyimleri" üstünde tartışmak zorunda kaldılar. Örgütün eski tüfekleri, bildirinin içinde yer alan ve Çavuşesku'dan "hanedancı, despot" diye söz eden tümceyi kaldırtmak için uzun saatler boyu uğraştılar.

İspanyol basının, "Dinozorlar tükezledi," yorumuyla verdiği bu küçük akortsuzluk bir yana bırakılsa ve yaşadığımız günlerin komünistlerin için hiç de kolay olmadığı düşünülürse; İspanya Komünist Partisi'nin durumu iyi kurtardığı söylenebilir.

İspanyol komünistlerine göre Doğu'da olup bitenler, komünizmin sonu değil, gerçek başlangıcıdır.