Sosyalizmde perestroyka

MADRİD — Başta İspanyol Sosyalist İşçi Partisi Genel Sekreteri ve Başkan Felipe Gonzalez olmak üzere tüm PSOE ileri gelenleri geçen hafta sonu Madrid Kongre Sarayı'nda yapılan görkemli bir törenle "2000 Programı" adıyla beklenen sosyalist manifestoyu uluslararası basın ve kamuoyuna tanıttılar. Yaklaşık 4 yıldan beri hazırlanmakta olan "2000 Programı", esas olarak İspanyol Sosyalist İşçi Partisi'nin 21. yüzyıldaki ideolojik ve stratejik rehberi olmak amacını gütmekle birlikte, gelecekteki yıllar içerisinde genelinde "sosyalist hükümet" etme biçiminin dünya konjonktürü açısından ne olması gerektiğine de ışık tutmayı hedef alıyor.

Toplam 53 sayfa tutan İspanyol sosyalistlerinin manifestosu, genelinde tüm "sol" düşüncenin kaynak yayınlarından biri, bir danışma ve tartışma platformu olarak ortaya atılıyor. "2000 Programı"nın tanıtım konuşmasını yapan Başbakan Felipe Gonzalez, manifestonun her şeyden önce "Sosyalist politikanın temel varlığının etik (ahlak) olduğunun altını çizdiğine" dikkati çekti. Söz konusu program, aslında PSOE'nin 31. büyük kurultayında kabul edilen prensiplerin uyumlu devamı. Manifesto, sosyalizmin geçmişte kullandığı bazı formülasyonların eskidiğine işaretle, 21. yüzyılın aile kavramına, kadın eşitliğine, dışlanmış toplum kesimlerinin söz hakkı ve büyük kentlerin karşılaştığı toplumsal sorunlara yeni yaklaşımlar ve yanıtlar öneriyor. Örneğin "2000 Programı", yeni teknolojilerin önümüzdeki yıllarda iş, işçilik ve sendika kavramlarında derin değişiklikler gerektireceğini ileri sürmekte. Bu yeni gelişmelere karşın sosyal devlet düzeyinin tutturulması, işçi sektörünün devlet yönetiminde daha çok söz sahibi olması ile mümkün görülmekte. İşçilerin işyeri satın alabilmesi için devlet fonundan kredi vermek düşüncesi, manifestonun önerileri arasında.

Sosyal devlet

"2000 Programı", neoliberalizm adı verilen ve uluslararası ekonomiye giderek egemen olan piyasa ekonomisi konusunda da derinlemesine bir inceleme yapmış bulunuyor. Manifestoya göre "Piyasa, ekonomik kaynak temininde bugüne değin denenen en etkili sistem olmasına karşın; kendi iç dinamiğine terki çok tehlikelidir ve gerek ekonomik, gerek sosyal alanda son derece olumsuz sonuçlar verebilir. Bu yüzden söz konusu piyasa ekonomisini benimsemekle birlikte, sosyal devlet gereklerini yalnızca arz ve talep kurallarının gelgitine bırakmayacak bir denge kurmak, sosyalist partilerin birincil hedeflerinden olmalıdır."

[Fotoğraf altyazısı: Gonzalez]