Castrasyon

MADRİD — İspanya soluğunu tuttu, bekliyor. Gitmeseler de, görmeseler de, orada bir ada var uzakta. Biraz da İspanyolların orası: Küba.

Doğu Avrupa, yer yarılıp içine geçebilir. Berlin Duvarı tuzla buz olur, Gorbaçov da altında kalır, ezilir; ama Fidel'e bir şey olursa kan ağlar İspanya. Küba ile İspanya'nın arası, dört yüzyıllık kanlı bir düğün öyküsü. Amerika Birleşik Devletleri'nin kıskaçları bu minik kara parçasının üstüne olanca şiddetiyle kapandığında; dünya sırtını dönüp yalnızlıkların en karasına düştüğünde Küba; tek bir Avrupa ülkesi Karayib Adaları'nın incisiyle ilişkisini kesmek üzere ABD'ye boyun eğmedi: İspanya. Fidel Castro, o günleri şöyle anlatıyor: "Franco, Küba'ya karşı cesur ve onurlu davrandı. Kendisini kıyasıya eleştirmemize rağmen, Küba konusunda ABD'ye boyun eğmedi."

Biliyorsunuzdur mutlaka, İspanyolca konuşur Karayib Adaları. İspanya'nın şekeri Küba'dan gelir ve daha pahalıdır. Tam dört yüzyıl boyunca, İspanya ile evliydi Karayib Adaları'nın kraliçesi Küba. 1898 yılında, yaşlı çiftin boşanma kavgalarının ortasında, kovboy şapkalı bir kurtarıcı belirdi. Don Kişot kültüründen geldiği için, onu beyaz atlı şövalye sandı Küba. Eski koca ile yeni aday savaşa tutuştular; yaşlı imparatorluk kaybetti tabii. Amerika Birleşik Devletleri, demokratik kıçını Küba'nın boşalan koynuna iyice yerleştirdi. Doğrudan kocalığı bir iki ay sürdü. Çok demokrat olduğu için, yerli generallere pazarlamaya başladı sonra Küba'yı: Machado ve Batista. Ama kasada hep kendisi duruyor, girdinin çıktının hesabını o tutuyordu. Bu sözlerimin bayağı bir benzetmeyle ilgisi yok. El Pais gazetesinde geçen hafta yayımlanan bir başyazıda, Amerikan mandası altındaki Küba aynen şu sözlerle tanımlanıyor: "Koca ada, dev bir kerhaneye dönüşmüştü!"

1940 ile 59 yılları arasında, başta Lucky Luciano olmak üzere tüm Amerikan mafyasının parası burada aklanıyor; kokain, esrar, marijuana ticareti, fuhuş ve lüks kumarhanelerle renklenen Havana gecelerinde, gangsterler birbirlerini vuruyorlardı. Küba halkı açlıktan geberirken, "American Way" çetrefil ara sokaklarını ve pis paralı lumpenlerini Küba'ya ihraç etmişti. Fidel Castro, İspanyol ve Amerikan sömürgeciliğini şöyle karşılaştırıyor: "İspanyollar, Anglosaksonlardan daha cömerttiler. Anglosaksonlar yerli halklarla asla karışmadılar, yok ettiler onları. Oysa İspanyollar, baştaki bütün gaddarlıklarına karşın artık biz oldular."

Küba'daki Amerikan güdümünün kepazeliği 1959 yılına dek sürdü ve geçen yıl 30'uncu yılını kutladı Küba Devrimi. ABD, hepsi topu topu 60 yıl sürdürdü ada üstündeki egemenliğini. Hem de Amerikalı bir hanım gazeteci "Küba" diyor: "ABD'ye bakıp nelerim yok demiyor. ABD'nin gölgesinde kurulan Güney ve Orta Amerika ülkelerindeki rezalete bakıp nelerim var yahu diyor. Haksız da sayılmaz."

Fidel'in babası, İspanya'nın Galiçya bölgesinden gitmiş Küba'ya. Anası Küba doğumlu, ama Cordoba asıllı bir İspanyol ailesinden yine. Fidel, eğitimini Havana'daki Cizvit okulunda yapmış. Geçen yıl, Tiempo dergisi için ve Galiçyalı diye yazar Alfredo Conde ile sekiz saatlik bir söyleşi yapmıştı. Bu konuşmadan, gençliğinde çok kızdığı dinsel eğitimle bir ölçüde barıştığı anlaşılıyor: "Siyasal inançta, dinselliğe yakın bir ahlak olduğunu düşünüyorum" diyor. "İşte bu etik için savaşmaktayım."

İspanyol basını, birkaç haftadır Fidel. Başyazılar, yorumlar, analizler... "Castroyka" adını verdikleri Castro usulü perestroykanın başarıya ulaşması, Fidel'in treni kaçırmaması için sesli bir duaya durdu herkes. "Castroyka" yakıştırması da müthiş esprili. İspanyolcada "castrar" fiili, iğdiş etmek anlamına geliyor. Castroyka, Castro tarafından sünnet edilen bir perestroykayı çağrıştırmakta. Ama büyük bir sevecenlikle.

Orada, bir adam var uzakta. Saçları apak oldu birkaç aydır. Gözlerinde derin inançlara özgü garip bir ışık. Biliyorum, hiçbir inanca böyle sarılmamalı. Otuz yıl iktidarda kalınmamalı.

Ama onun kişiliğinde Don Kişot, tarihte ilk kez yenilmemişti.