Şaşırtıcı, alışılmadık...'Bağla Beni'

MADRİD — Usta sinemacıdan çok, büyümeyi reddeden yaramaz bir çocuğa benzeyen genç yönetmen Petro Almodovar, bugüne değin hiç kimsenin beceremediği bir iş yaptı ve İspanyol sinemasını başta ABD olmak üzere tüm dünyaya ihraç etti. Geçen yıl yönetmeni Almodovar'a tam 40 ödül kazandıran "Bir Sinir Krizinin Eşiğinde Kadınlar" yalnız ABD sınırları içinde 8 milyon dolarlık bir hasılatla, bağımsız yabancı sinemacılar arasında Amerikan perdelerinde gelir rekoru kıran ilk Avrupalı film oldu. 1989 Venedik Festivalinde "En İyi Senaryo", Berlin Festivali'nde "En İyi Genç Yönetmen", New York'ta sinema eleştirmenlerinin "En İyi Yabancı Film" ödüllerini toplayan söz konusu yapıt, Oscar'a aday gösterildi ve "Pelle" karşısında kaybetmesine karşın, özgün fikri Amerikalılar tarafından satın alındı.

Pedro Almodovar'ın yeni filmi "Atame!" (Bağla Beni) Berlin Festivali'nde bu yıl ödül kazanamadı. Ama yönetmen kendisini tekil kılan tüm özellikleri bu yapıtta da gösteriyor. İspanyol sinemasının son harikası olarak kabul edilen Almodovar, gerçekten şaşırtıcı, özgün ve çok iyi bir yönetmen. Kişiliğini yakın takibe alırsanız ve İspanya'yı da iyi tanıyorsanız, ister istemez bu ülkenin Almodovar'a eldiven gibi uyduğunu düşünüyorsunuz. Ya da Almodovar'ın İspanya'nın ölçülerine göre biçildiğini. Genç yönetmen konusunda yalnız İspanyol basını değil, izleyebildiğim kadarıyla Fransız, İtalyan ve Amerikalı eleştirmenler de hemen aynı yargıya varmış bulunuyorlar: Pedro Almodovar, daha ilk filminde çok iyiydi. Ama geçen yıl sözünü ettiğimiz "....Kadınlar" filminin kazandığı evrensel başarıdan sonra, Fellini, Berlanga, Bunuel, Woody Allen ve birkaç başka yönetmenin oluşturduğu o sınırlı "kulübe" üye olmayı başardı. Söz konusu seçkin kulübe girmek için tek özellik gerekiyor: Yetenek. Bu da Almodovar'da bol bol var.

Genç İspanyol yönetmeninin ilk filmi, "Bunu Hak Etmek İçin Ne Yaptım?" adını taşıyordu. Tüm filmleri garip adlar taşıyor zaten: "Pepi, Luci, Boom ve Bir Yığın Kız Daha", "Tutku Labirenti ve Dumanlar Arasında". Daha ilk yapıtında mükemmele erişen Almodovar'ın filmlerinde yalnız adlar değil, her şey alışılmadık, şaşırtıcı ve yeni.

İlginç buluşları jenerikten başlıyor çakmaya, filmin sonuna dek sürüyor. Bitmez tükenmez bir düş gücü, mizah anlayışı var.

Bütün bu övücü sözlerden, Pedro Almodovar'ın olağanüstü bilgin ve felsefe açısından iddialı yapıtlara imza attığı anlaşılmasın. İspanyol yönetmenin siyasal ya da düşünsel derinlik açısından önem taşıdığı söylenemez. Almodovar'ın özelliği, toplumun genel eğilimlerinin çok iyi bir gözlemcisi olarak söz konusu eğilimlerin dışına düşen tüm aşırı ögeleri yepyeni bir göz ve bugünün sanat zevkine uygun biçimde dışa vurması.

Her şey yapay, Almodovar'ın dünyasında. Çalışma bürosunda bile. Film şirketi "Arzular" adını taşıyor. Koltuklar kâğıt rulo, çiçekler plastik. Cinsel özgürlük, inançsızlık, saygısızlık, terör, aşk, kıskançlık gibi kimi kez sahip olup da hâlâ tabu oldukları için kullanmadığımız, kimi kez henüz yasak olsalar da tabu olmaktan çıktıkları için gündelik yaşama giren tüm yaşam koşul ve biçimleri, Almodovar'ın abartarak kullandığı sevgili temalar.

Pedro Almodovar, hemen hep aynı ekiple çalışıyor. Filmlerinde oynayan sanatçılara bağlanıyor, filmin içinde de dışında da onlarla yaşıyor. "Bir Sinir Krizinin Eşiğinde Kadınlar" filminde başrolü oynayan Carmen Maura ile birçok kez film çevirmişti ve iki sanatçı etle tırnak gibiydiler. Sonra Oscar adaylığı sırasında ne olduysa oldu, kavga ettiler ve son filmi "Bağla Beni", Victoria Abril'e vurdu. Şimdi Victoria Abril'le içtikleri su ayrı gitmiyor.

Genç İspanyol yönetmenin hayranları arasında Madonna da yer alıyor. Oscar adaylığı sırasında Madonna'ya yeni filmi "Bağla Beni"nin ana fikrini anlatan Almodovar, Madonna'nın, "Ben oynarım!" önerisiyle karşılaşmış. Ama kafasındaki kadın rolünü Madonna'nın özel çizgilerine uygun olarak yeniden biçmeye korkmuş ve yine bir İspanyol'da, Victoria Abril'de karar kılmış.

Bakalım bu korkunç bir disiplin ve çalışma temposuyla "sahte"nin filmini yapan genç İspanyol için Türk seyircisi ne düşünecek?

[Fotoğraf altyazısı: BAĞLA BENİ YA DA ATAME — Pedro Almodovar'ın son filmi 'Bağla Beni'de Madonna başrol oynamak istemişti. Ancak genç yönetmen, Victoria Abril'de karar kıldı. Filmde kullanılan giysiler çok ilgi topladı.]