Süper topta İspanya parmağı

MADRİD — İspanyol hükümeti, Irak'ın komşularına yöneltmek üzere ısmarladığı ileri sürülen süper topa parça imal etmiş olabilecekleri gerekçesiyle üç İspanyol özel silah endüstrisi hakkında soruşturma açtı. Söz konusu soruşturma kararı, Madrid'deki İngiltere Büyükelçiliği'nin, İspanyol hükümetinin dikkatini, bazı yerel firmaların Irak'a yaptıkları askeri malzeme ihracı üstüne çekerek resmen bilgi istemesi üstüne alındı. İspanyol yetkililer, hangi firmalar hakkında bilgi istendiğini gizli tutarken güvenilir İngiliz haber kaynakları, APSA, Trebelan ve Martec adlı anonim şirketleri işaret ediyorlar.

Ülkenin en önemli gazetesi El Pais, olayın üstüne giden ilk basın organı oldu. Yaklaşık bir haftadır her gün, İspanyol silah üreticilerini süper topa bağlayan yeni bir ilinti keşfediliyor. Elde edilen verilere göre süper topun "İspanya Senaryosu" şöyle gelişmiş bulunuyor:

Trebelan, beş yıllık geçmişi olan bir silah üreticisi. Bu süre içinde Bağdat rejimiyle yaptığı yoğun ticaret ve özellikle 4 Nisan 1989 tarihinde Bask bölgesi başkenti Vitoria havaalanında Antonov 124 tipi bir Irak uçağına yüklenen 210 mm. kalibrelik top ve "base-bleed" top mermileriyle dikkati çekiyor. Söz konusu şirketin ortağı ve yöneticisi Miguel Galdos'un, Irak'ın süper topunun mimarı olduğu öne sürülen ve geçenlerde Brüksel de öldürülen Kanadalı balistik mühendisi Gerarld Bull ve firması Space Research Corporation SRC ile sıkı ilişkiler içinde bulunduğu kanıtlandı. Söz konusu İspanyol fabrikatör. 1985 yılında süper topun babası Gerarld Bull'un Madrid'de bir büro açmasına ve Marbella'da bir ev almasına da önayak oluyor. Aynı fabrikatör, diğer ortaklarıyla anlaşamadığı için "kendisi gibi" bazı mühendislerle birlikte 1989 aralık ayından bu yana Trebelan şirketinin yönetiminden çekilerek Bull'un adamları olarak bilinen üç kişinin 1988 yılında kurdukları Martec adlı şirkete katılıyorlar. Martec, Alman Gerd Peter Paukner'in "ağır silah" sanayiinde satış aracı olarak kullandığı bir kuruluş. Söz konusu firma, Bask firması Trebelan'dan gelen Miguel Galdos ve biri İspanyol, diğeri İspanyol asıllı bir Amerikalının yönetim kuruluna katılmasından sonra, askeri mühendislik dalında üretime geçiyor ve Gerarld Bull'un direktifinde süper topun bazı parçalarıyla mermi kovanları imal etmiş olduğu ileri sürülmekte. Yine süper topun babası Bull'un şirketi SRC ile sıkı "üretim" ilişkileri olduğu anlaşılan ve araştırılan diğer şirket ise ERT grubu diye anılan silah endüstrisine bağlı Sitecsa firması.

Soruşturma başladıktan sonra İspanyolları şaşırtan ilk keşif, süper topun babası, balistik mühendisi Gerarld Bull ve şirketi SPC'nin İspanya da kurduğu geniş ve sağlam altyapı oldu.

İngilizlerin kuşkusunu uyandıran ve İspanyol hükümeti nezdinde girişim yapmalarına ise Trebelan şirketinin eski, Martec şirketinin yeni yöneticisi Galdos'un, Brüksel' de öldürülen Gerarld Bull ve Irak ile yoğun ilişkisi ve 4 nisan 89'da Vitoria havaalanından kalkan Antonov 124 uçağının yükü neden olmuş.

Öte yandan, İspanya'da süper topa parça yaptıkları iddiasıyla incelenen Trebelan ve Sitecsa şirketleri, Türk hükümeti tarafından açılan top mermisi ihalesine katılmış bulunuyorlar. 300 milyon doların üstünde bir tutara bağlanması beklenen ihale, 300 obüs alımını kapsıyor ve henüz sonuçlanmadı. İspanyol Trebelan firması tarafından Türk ordusuna teklif edilen obüsler, 155/45 kalibrelik diye bilinen ve süper topun babası Gerarld Bull'un Galdos'un yönetici olduğu dönemde bu firmaya sattığı patentin ürünü. Diğer yarışmacı firma Sitecsa ise "Kanadalı bir mühendisin projesine dayanan bir prototip" diye yine Bull'un dizaynını teklif ettiklerini doğrulamış bulunmakta. Brüksel' de öldürülen Kanadalı Gerarld Bull, balistik konusunda "fantezileri" bulunan bir deha kabul edilmekteydi.

Süper topun İspanyol bağlantısıyla ilgili olarak görüşlerine başvurulan Madrid'deki Irak Büyükelçisi Arşad Tevfik, hükümetinin Bull'un şirketi SRC ile yakın ilişkide bulunduğunu doğruluyor.

[Ara alıntı kutusu: İspanya hükümeti İngiltere'nin uyarısı üzerine üç firma hakkında soruşturma açtı. Soruşturma açılan2firma,Türkiye'de obüs ihalesine giriyor.]