Tombakları Türkler aldı

PARİS — Paris Drouot salonlarındaki Osmanlı eserleri açıkarttırmasının ikinci günü ve son bölümü, Türk aracı ve alıcılarının zaferiyle sona erdi. Satışın en önemli üç parçasından birini oluşturan ünlü tombak çeşme 336 milyon Türk Lirası (480 bin frank) karşılığında soyadı Gencer olan eski Kapalıçarşı esnafından ve Londra borsasından bir alıcıya satıldı.

2. Mahmut dönemine ait tombak, 30 santim yüksekliğinde ve rokoko tarzı gül süslemeli. İkinci tombak 18. yüzyıl zarif Türk ibriği ise 136 milyon Türk Lirası'na (195 bin frank), yine Türk olduğu ileri sürülen vekâlet yoluyla anonim bir alıcıya kaldı. 17. Yüzyıl Osmanlı işi gümüş cami kandili ise 84 milyon Türk Lirası'na (120 bin frank) satıldı.

Fakat tüm açıkarttırmanın rekoru, oryantalist ressamlardan Filippo Baratti'nin "Esirler ve Ganimet" (Captives et Butin) adlı 1883 tarihli ve sol alt köşede imzası bulunan, altın yaldız çerçeveli tablosu tarafından kırıldı. Söz konusu tablo 371 milyon Türk Lirası'na (530 bin frank) alıcı buldu.

Carle Vernet imzalı 1803-1804 tarihli "Memluklar" tablosu ise Türk alıcıların epeyce çaba harcamalarına karşın 273 milyon Türk Lirası'na (390 bin Fransız Frankı) telefonla katılan (belki Türk) bir müşteriye satıldı. Daha az önemli bütün Osmanlı manzaralı oryantalist resimlerin de hemen tümü Türk alıcılar tarafından paylaşıldı. Aynı şekilde çeşitli Osmanlı işleri küçük parçalar da genelinde Türk alıcılarda kaldı. Büyük bir kalabalık tarafından izlenen açıkarttırmanın en ilginç kişisi ünlü tombak çeşmeyi alan Gencer adlı tüccardı. Müzayede salonuna çoluk çocuk gelen Gencer ailesi diğer Türklerle birlikte salonun dibindeki dirsek tezgâhların üstüne karargâh kurmuşlardı. Müzayedenin kendisini ilgilendirmeyen bölümünü sandviç ve börek yiyerek değerlendiren Gencer ailesinin 336 milyona satın aldığı tombak çeşmeyi arttırmaya 10 yaşındaki oğluna parmak kaldırtarak katılması müzayedeye "arabesk" bir renk kattı.

Tombakı aldıktan sonra salondan hızla ayrılan Bay Gencer, Cumhuriyet muhabirine adını vermeyi reddetti. Açıkarttırmaya katılan Türkler iyi bir dayanışma içinde bulunuyordu. Bugünkü kalabalık Türk grubunda Ahmet Keskiner, Eriç Gürün ve Kapalıçarşı antika müşterilerinin yakından tanıdığı Süryani asıllı Toni Şallabi'nin damadı göze çarpıyordu.

Drouot'taki açıkarttırmayı düzenleyen baş eksper Lucien Arcache'ın Cumhuriyet muhabirine verdiği bilgiye göre Körfez savaşından sonra böyle bir açıkarttırmanın gördüğü bu rağbet ve ulaştığı fiyatlar olağanüstü. Tüm uzmanların sanat piyasasında düşüşe işaret ettiği piyasada, Osmanlı parçalarına gösterilen talepte büyük bir artış var.

İlgili çevreler, söz konusu talep ve fiyat artışını Türkiye'den katılan alıcıların çoğalmasına bağlıyorlar.