Mitterrand ABD'ye sert çıktı

PARİS — Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand Körfez krizi ile başlayıp, Körfez savaşı ile süren ABD - Fransa flörtüne son verdi. Fransa'nın Lille kentinde üç gündür sürmekte olan 57. Fransız-Alman zirvesinin bitiş konuşması sırasında Mitterrand, ABD'nin NATO'yu "daha siyasal bir birlik haline getirmek" amacını ayrıntılı biçimde açıklamasını talep etti. Ve bu siyasallaştırma girişiminin ardında "ABD'nin her şeye karışmak" emellerinden kuşku duyduğunu belirtti. Fransa Cumhurbaşkanı, oldukça sert bir üslupla, NATO'nun son Brüksel toplantısında kurulması kararlaştırılan hızlı mukabele gücünü eleştirdi ve Fransa'nın bu güce katılmayacağını belirtti.

"Bütün sorunların NATO'nin askeri kanadı düzeyinde çözülemeyeceğine" işaret eden Mitterrand: "NATO'nun siyasal stratejisi hakkında çekincelerim var ve düşündüklerimi çok yakında açıklayacağım " dedi.

Le Monde gazetesi Fransa Cumhurbaşkanı'nın Alman-Fransız zirvesi dolayısıyla birlikte olduğu Başbakan Helmut Kohl'e hitaben konuşmasında Almanya başbakanına karşı bir "Avrupa savunması fikrinden çok ABD ile aynı paralele hizmet eden lider gibi davrandığına" dikkati çekiyor.

François Mitterrand'ın, Avrupa savunmasını AT'nin denetiminde bir Batı Avrupa Birliği'ne (BAB) bağlamak istediği öteden beri biliniyor. Eğer Avrupa'nın savunması böyle bir yapılanma içinde gerçekleşecek olursa, AT'nin savunma liderliği, otomatikman dünyanın üçüncü nükleer gücü ve NATO dışında kalan ordusuyla önemli bir askeri potansiyeli olan Fransa'nın eline geçecek. Bu ülkenin uzun erimdeki amacı, Almanya'nın ekonomik, Fransa'nın ise askeri lokomotifleri olacağı bir Avrupa Topluluğu oluşturmak. Fransa'nın böyle bir tercihi önermesinin en büyük nedenlerinden biri, sanayisinin önemli ölçüde askeri oluşu.

NATO'nun Brüksel toplantısında kurulması kararlaştırılan ve beş yıl içinde hareket yeteneği kazanacak hızlı mukabele gücü haricindeki diğer konularda, Lille kentindeki Alman-Fransız zirvesi tam bir uyum içinde sona erdi.

57. Alman-Fransız zirvesi sırasında ayrıca iki ülke arasında elektronik ve bilgisayar alanında anlaşma imzalandı. Fransa'nın Reinne kentinde bir Fransız-Alman askeri helikopter pilotu okulu kurulmasına karar verildi. Fransa başbakanlığına Japon düşmanlığı dışında Alman dostluğuyla tanınan Edith Cresson'un gelişi, iki ülke arasındaki ekonomik işbirliğine çok uygun bir zemin oluşturuyor.

Mitterrand'ın NATO'nun 'siyasal emelleri' konusunda gecikmeden açıklayacağını belirttiği kuşkuları, büyük bir olasılıkla Paris'te yapılacak olan BAB toplantısı günlerine denk getirilecek.

Söz konusu toplantılarda 5 haziran çarşamba günü saat 11.30'da Türkiye Cumhurbaşkanı Turgut Özal da bir konuşma yapacak.

[1. sayfa tanıtımı: MITTERRAND NATO İÇİN ABD'YE SERT ÇIKTI — MİNE G.SAULNIER'in haberi 10. Sayfada]