Türkiye'ye BAB yolu kapalı

PARİS — Batı Avrupa Birliği Genel Sekreteri Willem Van Eekelen, Türkiye ile Yunanistan'ın örgüte girişlerinin şu sıralarda söz konusu olmadığını, BAB'ın ileride mutlaka Türkiye ve Yunanistan ile öteki Akdeniz ülkelerine açılacağını söyledi. Bu arada Türkiye ve Yunanistan'ın BAB'a gözlemci niteliğinde "ortak üye" olarak katılmaları için "tavsiye" kararı alındı.

Batı Avrupa Birliği (BAB) Asamblesi'nin 37. olağan toplantısı dün Paris'te başladı. Asamblenin ilk birleşiminde, Fransız Sosyalist Partisi üyesi Robert Pontillon yeniden assamble başkanı seçildi.

Pontillon, birleşimi açış konuşmasında, ABD'nin, BAB'ı, NATO'ya bir rakip gibi görmesinden şikâyet ederek NATO'nun Brüksel'de aldığı "Hızlı Mukabele Gücü" kurulması kararıyla henüz emekleme çağında olan BAB'a set çekmek amacı gütmesinden kaygı duyduğunu belirtti. Asamble Başkanı'nın konuşmasında değindiği bu noktanın, dört gün sürecek toplantılarda NATO ile Batı Avrupa Birliği arasındaki ilişkilere yönelik tartışmaların çerçevesini oluşturması bekleniyor.

Pontillon, yine ABD'ye yönelik eleştirilerinde, bu ülkenin, Körfez krizi ve savaşı sırasında, temellerinin oluşturulmasına engel olmaya çalıştığı BAB'ın desteğine gereksinim duyduğunu ve bu desteğin de sağlandığına dikkat çekti. Pontillon, konuşmasında, "Zaten yerine oturmakta güçlük çeken bir Avrupa birliğini, Avrupa'daki Amerikan askeri güçlerini zamanından önce çekmekle yarı açık, yarı kapalı tehdit ederek bu birliği NATO'ya bağlamaya çalışmak, kısa erimde elbette ABD'nin politikasını kolaylaştıracaktır. Ama BAB'a bu tür bir yaklaşım, uzun erimde Avrupa'nın güvenliği açısından bizim de gerekli gördüğümüz NATO'nun geleceğini tehlikeye sokar" dedi.

BAB Genel Sekreteri Hollandalı Willem Van Eekelen ise assamblede yaptığı konuşmada, Sovyetler Birliği'nin "dağılma" tehlikesine dikkati çekerek "perestroyka"nın şimdiye dek elle tutulur bir sonuç vermediğini ileri sürdü. Van Eekelen, SSCB'nin dağılması halinde bile Rusya Cumhuriyeti'nin, bütün silahsızlanma süreçlerine karşın, önümüzdeki yirmi yıl içinde hem sayı hem de teknik güç olarak hiç de azımsanmayacak bir askeri güç olacağını vurguladı. Van Eekelen, Avrupa'nın öngörülemeyen krizlere ve tehditlere karşı bir an önce kendi savunma mekanizmasını organize etmek zorunda olduğunu belirtti.

Van Eekelen'in SSCB'yi Avrupa'ya yönelik ve hâlâ eksilmeyen bir tehdit olarak ima edişi toplantıya katılanlar arasında genel sekreterin daha açık bir dil […] başarılı olmadığından ne anladığını açıklaması yolunda eleştirilere yol açtı.

Genel sekreterin konuşmasından sonra söz alan İngiliz delege Sir Geoffrey Finsberg, "Türkiye ve Yunanistan'ın BAB'a girişlerinin ne zaman görüşüleceğini" sordu. Genel Sekreter Van Eekelen, bu soruya, "BAB'ın henüz yerine oturma aşamasında olduğunu, şu sırada yeni bir üyeliğin tartışılamayacağını" söyleyerek yanıt verdi. Van Eekelen, "Ama bu ülkelerle yakın ilişkileri sürdüreceğimiz kesin. Ve BAB, ileride mutlaka bu ülkeler ile öteki Akdeniz ülkelerine açılacaktır" dedi.

Asamblenin öğleden sonraki birleşiminde, İngiliz delege Sir Geoffrey Finsberg, başkan ve raportörü bulunduğu BAB İç Tüzük ve Dokunulmazlıklar Komisyonu adına, örgütün yönetmeliğinde yapılması öngörülen değişikliklere ilişkin bir rapor sundu.

Asamble tarafından 67 olumlu, 1 çekimser ve sıfır olumsuz oyla "tavsiye niteliğinde" kabul edilen yönetmelik değişikliği, Türkiye açısından önem taşıyor. Yönetmelikte "gözlemcilere" değgin öngörülen yeni düzenlemeye göre Türkiye ve Yunanistan, NATO üyesi ve BAB adayı olmaları sıfatıyla parlamento düzeyinde 4 kişilik heyetlerle bundan sonraki asamble toplantılarına davet edilecekler. Yalnız Türkiye ve Yunanistan'ın yararlandığı bu statü, "ortak üye" (Membres Associes) nitelemesiyle BAB literatürüne alındı. Fakat BAB Bakanlar Konseyi'nde görüşülüp kabul edildikten […]