Türkiye'ye üyelik değil 'ayrıcalık'

[1. sayfa tanıtımı: TÜRKİYE'YE ÜYELİK DEĞİL, AYRICALIK / MİNE G.SAULNIER'nin haberi 10. Sayfada]

PARİS — Batı Avrupa Birliği Asamblesi'nin Paris Iena Sarayı'ndaki 37. olağan toplantısı, dün BAB Bakanlar Konseyi Başkanı ve Fransız Devlet ve Dışişleri Bakanı Roland Dumas ile Savunma Bakanı Pierre Joxe'un katılımıyla devam etti.

Roland Dumas, sabahki birleşimde bir konuşma yaptı ve soruları yanıtladı. İngiliz delege Sir Geoffrey Finsberg ve Fransız Jean Marie Caro'nun, "BAB'ın yeni üyeliklerle genişletilmesi ve Türkiye ile Yunanistan'ın adaylıkları" konusunda görüşlerini sordukları Roland Dumas, soruları şöyle yanıtladı:

"BAB'ın şu sıra genişletilmesi söz konusu değil. Doğu Avrupa ülkeleri pazar ekonomisine geçmekte çaba gösteriyorlar ve başarılı olmak için Avrupa kurumlarına girmek gerektiğini anlamış bulunuyorlar. Ancak Batı Avrupa henüz iyi niyetliyi kötü niyetliden, sapı samandan ayıramıyor. Dolayısıyla bu ülkelerin BAB'a girişleri daha düşünülmüyor. Örgüt, her şeyden önce bir Avrupa örgütü. Bundan sonraki aşamada gelişmesi AT üyesi on iki ülkeyi kapsamak doğrultusunda olacak. NATO üyesi diğer ülkelerin BAB ile ayrıcalıklı ilişkileri olması doğal ve söz konusu."

Daha sonra İngiliz delege Keith Speed'in Finsberg ve Caro doğrultusunda yönelttiği "genişletme" sorusuna cevap veren Roland Dumas, Türkiye'ye bir kez daha "adını anmadan" gönderme yaparak:

"NATO üyesi, NATO'nun kanat konumunda yer alan ve Avrupalı olarak tanınan (Türkiye) ülkelerle BAB'ın özel köprüler kuracağını" belirtti ve: "BAB ile bu ülkeler arasındaki bağlantılar yazılı ve kurumsal kararlara dayandırılacak" dedi.

BAB Bakanlar Konseyi Başkanı ve Fransız Dışişleri Bakanı Roland Dumas, BAB'ın NATO ile ilişkileri ve "Hızlı Mukabele Gücü" hakkında ise özetle şunları söyledi:

"NATO ile BAB birbirlerine rakip değillerdir ve olmamalıdırlar. NATO'nun BAB'ın girişimlerini engellemeye çalışması, ileride kendi yapısını baltalamak olur. Hiçbir kuruluş, Batı Avrupa'yı kendi güvenliği konusunda söz sahibi olmaktan men edemez. Fakat biz de NATO'nun kurmaya karar verdiği 'Hızlı Mukabele Gücü'nü hemen BAB'a karşı bir girişim olarak nitelememeliyiz. 'Hızlı Mukabele Gücü' çok zaman, çok para ve kurucularına epey zorluk çektirecek çabalar gerektiriyor. Belki de sonuç olarak BAB'ın işine yarar. Aslında 'Hızlı Mukabele Gücü' BAB'ın 'çevik güç' girişiminin bir 'versiyonu'. BAB Asamblesi, NATO'nun tartışıldığı bir odak olmamalı. Biz, BAB olarak Avrupa'nın savunması için gerekeni yapmakla uğraşalım. NATO, mutlaka yeniden yapılanacak ve bu yeni yapısında BAB ile NATO'nun ilişkileri yeni temellere oturacaktır."

Toplantının öğleden sonraki birleşimine katılan Fransız Savunma Bakanı Pierre Joxe'un konuşması da NATO ile BAB ilişkileri konusunda Roland Dumas'nın yumuşak üslubunu taşıyordu. "NATO'nun yeni rolü ve gelecekteki görevleri konusundaki stratejik saptamaların henüz yerine oturmadığına" dikkati çeken Joxe, bu yeni strateji belirlenirken "askeri güç organizasyonunun prensipleri değil, prensiplerin askeri güç organizasyonunu yönlendirmesi gerektiğini" belirtti.

Pierre Joxe, Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın bugün asamblede yapacağı konuşmaya değinerek BAB'ın üyesi olmayan NATO ülkelerine verdiği önemin altını çizdi ve kendisinin son Ankara gezisinin "çok eğitici" olduğunu belirtti.