Komünistler fena halde yanıldı

PARİS — Sovyetler'de yaşanan üç gün ömürlü başarısız darbe girişimi, yalnız Gorbaçov'u sarsmakla kalmadı, Fransa'daki komünistleri de epeyce zor durumda bıraktı. Darbenin ilk günü, olayı "Böyle olacağı belliydi" tavrıyla karşılayan Fransız Komünist Partisi lideri Georges Marchais, yeni gelişmeler karşısında epeyce kekelerken partinin yayın organı "L'Humanite" gazetesi 25 ağustos tarihli pazar sayısını iki kez basmak zorunda kaldı.

Emekçilerinin cumartesi günleri rotatifte çalışmaları, pazar günü ise hiç çalışmamaları nedeniyle hafta başında hazırlanıp Sovyetler'deki darbe henüz son nefesini vermeden basılan "L'Humanite"nin özel pazar sayısı ilk basımına şöyle bir başlık atmıştı: "Başarısızlığın Dramı". Söz konusu başarısızlık darbeyi konu alsa, durum yine kurtarılabilirdi. Ama L'Humanite'nin Gorbaçov geleli beri damarsertliği çeken beyin takımı, başlığı izleyen uzun yazıda perestroykanın başarısızlığından söz ediyor ve Mihail Gorbaçov'un görevden alınma biçimini onaylamamakla birlikte, darbe girişimini "darbe" olarak nitelemek ve kınamaktan özenle kaçınıyordu.

Temkinli bir "iç sevinci" gizlemekte oldukça güçlük çeken L'Humanite yönetimi, aynı baskıda darbecilerin ilk bildirisinin tam metnini "okuyucuya en geniş bilgiyi vermek" kaygısıyla yayımlamış ve işi Batı demokrasilerini SSCB'nin içine düştüğü durumdan sorumlu tutacak kadar ileri götürmüştü.

SSCB'deki son gelişmeler, 23 ağustos cuma günü Fransız Komünist Partisi'nin yeni bir durum değerlendirmesi yapması ve L'Humanite'nin pazar günkü basımını değiştirmesiyle sonuçlandı. Söz konusu gazete dün dağıtılan baskısında, Gorbaçov'un perestroykaya "devam" kararlılığını överek darbenin başarısızlığı karşısında duyulan memnuniyeti dile getiriyordu.