Kıbrıs zirvesi tehlikede
Cumhuriyet · 12 Eylül 1991
PARİS — Başbakan Mesut Yılmaz ile Yunanistan Başbakanı Konstantin Mitsotakis'in dün Paris'te yaptıkları 2 saatlik görüşme, "eylülde Kıbrıs için dörtlü zirve" umutlarını ortadan kaldırdı. ABD Dışişleri Bakanı James Baker'ın görüşme öncesinde iki başbakana gönderdiği ve "Çözüm için zaman uygun. Anlaşın ve tarih belirleyin" ifadelerine yer veren mektuba rağmen, Yılmaz ve Mitsotakis sorunun çözümü konusunda ilerleme sağlayamadılar. Başbakan Yılmaz, ortak noktalarda anlaşma olmadığını belirterek "Seçimden önce zirve ihtimalinin çok düşük olduğunu kabul ediyorum" dedi.
(Arkası Sa. 15, Sü. 3'de)
(Baştarafı 1. Sayfada)
Mitsotakis, görüşmeden sonra, "artık daha az iyimser olduğunu" söyledi ve "Eğer görüşlerde yaklaşım sağlanmaz ve bugün var olan anlaşmazlıklar çözülmezse, uluslararası konferans gerçekleşmeyecek" diye konuştu. Bu arada görüşmede, "iki ülke arasında iyi komşuluk, dostluk ve işbirliği anlaşması imzalanmasına" karar verildi. Anlaşmanın, Türkiye'deki seçimler sonrası, Mitsotakis'in Ankara'ya yapması beklenen ziyaret sırasında imzalanacağı kaydedildi.
Avrupa Demokratik Birliği (EDU) toplantısı için Paris'te bulunan Başbakan Mesut Yılmaz dün akşam saatlerinde, Yunanistan Başbakanı Mitsotakis ile bir araya geldi. İki lider arasındaki görüşme, Paris'e 25 kilometre uzaklıktaki La Celle Saint-Claud Şatosu'nda gerçekleşti. 17. yüzyılda inşa edilen şatonun salonunda el sıkışarak gazetecilere poz veren iki başbakan daha sonra baş başa görüşmeye geçtiler. 15 dakika sürmesi planlanan görüşmenin uzaması, Türk ve Yunan yetkililer arasında "içeride olumlu bir hava olduğu" şeklinde yorumlandı. İki başbakanın Almanca yaptıkları görüşme 2 saat 10 dakika sürdü. Daha sonra Türk ve Yunan heyetlerinin de katılımıyla görüşmeler sürdü. Görüşmelere Türk tarafından Yılmaz'ın başdanışmanı Mehmet Ali İrtemçelik, Paris Büyükelçisi Tansuğ Bleda ile Başbakanlık Sözcüsü Yalım Eralp katıldı.
Görüşmelerin tamamlanmasından sonra iki başbakan odadan birlikte çıkarken, sözcülerinin ortak bildiriyi açıklayacağını belirterek konuşmaktan kaçındılar. Ortak bildiriyi okuyan Başbakanlık Sözcüsü Yalım Eralp, iki ülke arasında iyi komşuluk, dostluk ve işbirliği anlaşması imzalanmasına karar verildiğini açıkladı.
Ortak bildiride, "İki ülke arasında bir iyi komşuluk, dostluk ve işbirliği anlaşması imzalanması için hazırlık yapacak bir çalışma grubunun oluşturulmasına liderler karar verdiler. Bu anlaşma, en kısa zamanda Başbakan Mitsotakis'in Türkiye ziyareti sırasında Ankara'da imzalanacaktır. İki başbakan, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs sorunu için iyi niyet misyonu çerçevesinde yaptığı çalışmaları da değerlendirdiler ve bazı görüş ayrılıkları olduğunu saptadılar. Bu güçlüklerin aşılabilmesi için sürece katkıda bulunmaya karar verdiler." denildi.
Bu arada ABD Dışişleri Bakanı James Baker'ın, Paris'te bir araya gelen iki başbakana birer mektup göndererek dörtlü zirve için tarih belirlemelerini istediği öğrenildi. Mektubun görüşmeden önce Yılmaz ve Mitsotakis'e ulaştırıldığı belirtildi. Baker'ın mektubunda, "zirve yapılabilmesi için koşulların çok uygun olduğunu ve zirve tarihini belirleyerek De Cuellar'a ve kendisine bildirmelerini istediği" ifade edildi.
Mitsotakis, görüşmenin ardından Yunanistan Büyükelçiliği'nde kendisine refakat eden Yunanlı gazetecilere bir basın toplantısı düzenledi. Mitçotakis, "Yunanistan'ın Türkiye-Avrupa ilişkileri konusundaki tutumunu Türkiye iyi biliyor. Kıbrıs konusu açık kaldıkça Türkiye'nin Avrupa'daki her gayretini bloke edeceğiz" dedi.
Kıbrıs konusunda gayretlerin devam ettiği için Başbakan Yılmaz'la ne konuştuğu hakkında bir şey söylemeyeceğini anlatan Mitsotakis, "Eğer görüşlerde yaklaşım sağlanmaz ve bugün var olan anlaşmazlıklar çözülmezse, uluslararası konferans gerçekleşmeyecek. Bunda Sayın Yılmaz da mutabık" diye konuştu. Başbakan Yılmaz ile görüşmesinden sonra iyimser olup olmadığı sorulduğunda Mitsotakis, "Ben ne iyimser ne de karamsarım. Ortada devam eden bir gayret var. Biz de yardım ediyor ve sonucunu bekliyoruz, ancak Sayın Yılmaz ile görüşmemden sonra eskisinden daha az iyimserim" şeklinde konuştu.
Görüşmeden sonra Türk gazetecilerle sohbet eden Başbakan Mesut Yılmaz, James Baker'ın mektubunu doğruladı. Yılmaz gülerek, "Aidiyeti cihetiyle, Dışişleri Bakanımız Safa Giray'a mektubu ilettim" diye konuştu. Yılmaz, Mitsotakis'le yaptığı görüşmenin içeriğinin sorulması üzerine de "Kıbrıs sorunundaki görüş ayrılıklarının, beklendiğinden daha fazla olduğu bu görüşmede ortaya çıkmıştır. Bu konuda bir anlaşma sağlanamadı. Artık seçimden önce zirve ihtimalinin çok düşük olduğunu kabul ediyorum" diye konuştu.
Başbakan Mesut Yılmaz, Mitsotakis'ten sonra Fransa Başbakanı Edith Cresson ile görüştü.
.Yılmaz, daha sonra bir Türk bankası olan Bosphorus Bankası'nın açılış kokteyline katıldı.
[Fotoğraf altyazısı: PARİS ZİRVESİ — Başbakan Mesut Yılmaz ile Yunanistan Başbakanı Konstantin Mitsotakis, Paris yakınlarındaki bir şatoda yaptıkları görüşme öncesinde el sıkışarak gazetecilere poz verdiler. (Fotoğraf: AA)]


