Elçilik mahkemede

PARİS — 1940 yılında Sovyetler tarafından işgal edilmeden önce Fransa'nın başkentinde büyükelçilik binaları satın almış bulunan üç Baltık ülkesi, bugün Sovyet diplomatik misyonları tarafından kullanılan gayrimenkullerini geri istiyor.

Letonya, Litvanya ve Estonya'nın, söz konusu büyükelçilik binalarını geri almak üzere Paris Adliyesi'nde açtıkları davanın birinci celsesi, 2 ekimde.

Üç Baltık ülkesi, 1927 ile 1935 yılları arasında Paris'in en gözde üç semti sayılan 17, 16 ve 8. bucaklarda bahçeli birer elçilik binası satın almıştı. 1944 yılında Paris'in Alman işgalinden kurtuluşundan hemen sonra SSCB diplomatik misyonları bu binalara el koydular ve Sovyet Büyükelçiliği'nin çeşitli büroları olarak kullanmaya başladılar.

Baltık ülkelerinin Stalin tarafından SSCB'ye bağlanmasını hiçbir zaman resmen tanımamasına karşın Fransa, bu işgale ses çıkarmadı. Hatta Sovyet misyonunun Estonya Büyükelçiliği'nde değişiklik inşaatı yapmasına ilişkin 1978 yılındaki başvurusu, Fransız hükümetinin onayı ile Paris Belediyesi tarafından güçlük çıkarmadan verildi.

Fransa, Baltık ülkelerinin savaştan önce Fransız Merkez Bankası'na yatırdığı altın stoklarını geçen hafta törenle sahiplerine geri vermiş bulunuyor. Ancak büyükelçilik binalarının geri verilmesi kolay olmayacak. Halen Sovyet diplomatları tarafından "işgal" edilen yapıların boşaltılması, "diplomatik" bir dizi zorluğu, "psikolojik" sorunları ve "hukuksal" karışıklıkları birlikte getiriyor. Sovyetler'in dışarı atılmasının yaratacağı durum bir yana, Fransa'da bir mekânı 35 yıl süreyle işgal etmiş olmak, hukuk boyutunda o mekâna değin bir "sahiplik" hakkı tanıyor.

Dolayısıyla Paris Adliyesi'nin 2 ekimde, konuya ilişkin yetkisizlik kararı alması bekleniyor. Buna karşın Paris Belediye Başkanı ve Cumhuriyetçi Parti lideri Jacques Chirac, üç Baltık ülkesine Cadet sokağının 9 numarasındaki görkemli bir köşkü, toplu delegasyon binası olarak önermiş bulunuyor. Ünlü "Folies Bergere" eğlence merkezinin yakınındaki köşk, eski eserler kapsamına alınmış ve Courmont Markisi'ne ait olmuş olağanüstü güzellikte bir tarihi yapı.

Fakat üç Baltık ülkesinin kendi malları olan büyükelçilik binalarını geri almak için gereken her şeyi yapacakları, Parisli ünlü avukatları Jean Pierre Spitzer tarafından ısrarla belirtiliyor.