Yaşar Kemal onur doktoru

PARİS — Strasbourg İnsani Bilimler Üniversitesi, dün sabah TSİ 12.00'de yapılan bir törenle, Türk yazarı Yaşar Kemal'e Strasbourg Üniversitesi Onur Doktoru (Docteur Honoris Causa) unvanını verdi.

Söz konusu törende, Yaşar Kemal'den başka İtalyan yazarı Claudio Magris, Profesör Wilfried Barner ve Profesör Jose Luis Messia da "evrensel kültüre katkılarından" dolayı aynı unvanla ödüllendirildiler. Strasbourg İnsani Bilimler Üniversitesi'nde ve seçkin bir davetli topluluğu önünde gerçekleşen ödül töreninde, Türkiye'nin Paris Büyükelçisi Tansuğ Bleda ve Strasbourg Başkonsolosu Özcan Davas hazır bulundular. Onur doktorlarına diplomaları verilirken yapılan geleneksel övgü konuşmalarında, Yaşar Kemal'in tanıtımını Türkoloji Enstitüsü Başkanı Profesör Paul Dumont yaptı.

Yaşar Kemal, bir Fransız üniversitesinden son otuz yıldır onur doktorluğu unvanını alan ilk Türk. Profesör Paul Dumont, yirminci yüzyılın en önemli Türk yazarı olarak tanımladığı Yaşar Kemal'in, Türk diline katkısı ve yerelden çıkarak evrenseli kucaklayan yaratıcılığını vurguladı.

Strasbourg, Fransa devlet politikasında "Avrupalılığı" sık sık vurgulanan ve kente yerleşik Avrupa Konseyi dolayısıyla gerek bilimsel gerekse kültürel etkinlikleri tüm Avrupa'ya dönük yansımalar taşımasına "özen" gösterilen bir merkez. Strasbourg Üniversitesi'nin de bu çerçeve içinde yüklendiği bir "misyon" var. Doğu Avrupa'daki son gelişmelerden sonra genelinde güney ve özelinde Türkiye, Avrupa kavramından oldukça dışa itilmiş bulunuyorlar.

Yapıtları 23 dile çevrilerek evrensel ölçüde en çok tanınan Türk yazarı olarak Yaşar Kemal'in, Türkiye'nin az çok dışlandığı böylesi bir ortamda Strasbourg gibi "Avrupalı" bir üniversite tarafından onur doktorluğuyla ödüllendirilmesi büyük önem taşıyor. Yaşar Kemal, yabancı ülkelerle Türkiye arasındaki kültürel ilişkilerde geniş çoğunluğun üstünde fikir birliğine vardığı bir "ortak değer". Bu açıdan bakıldığında, Türkçe okutulan bazı Fransız liselerinde Yaşar Kemal'in yapıtlarının ders kitabı olarak kabul edilmesi de önemli bir gelişme. Bu tür gelişmeler, Avrupa'daki yeniden yapılanma içerisinde, Türkçenin ileriye dönük yerini belirliyor.

Yaşar Kemal, 7 kasım perşembe günü Üniversite Sarayı'nda "Yöre ve Evrensellik" konulu bir konferans verdi.

Strasbourg Üniversitesi'nin düzenlediği onur doktorluğu töreni, aynı kentte düzenlenen "1991 Edebiyat Kavşağı" haftası ile aynı günlere denk getirildi. Uluslararası bir kültürel etkinlik olan Strasbourg Edebiyat Kavşağı bu yıl, Akdeniz yazını teması içinde Güney ve Doğu Avrupa yazarlarını bir araya getiriyor. Türkiye'den Yaşar Kemal ve Ferit Edgü'nün çağrıldığı Edebiyat Kavşağı günlerine Fransa'da yaşayan Türk yazarı Nedim Gürsel ve Fransa Ulusal Araştırma Merkezi Türk ve Balkan Antropoloji Bölümü Müdürü Altan Gökalp de katılıyorlar.

Onur konukları Claudio Magris, Juan Goytisolo, Yaşar Kemal, Jose Saramango, Javier Tomeo, Antonio L. Antunes, Pierre Mertens ve Cees Nooteboom olan Edebiyat Kavşağı etkinliklerinde 1961 yılı Nobel ödülü sahibi Yugoslav yazar İvo Andriç ve Fernando Pessoa özel tartışmalarla anılıyor.

Bu çerçeve içerisinde, İvo Andriç'in "Drina Üstünde Bir, Köprü" adlı romanını sinemaya aktaran ünlü Yugoslav yönetmen Emir Kusturica da Strasbourg'da bulunuyor. Edebiyat Kavşağı günlerinde, Kusturica'nın bütün filmlerini içeren bir toplu gösteri yer alıyor.

Söz konusu etkinlikler çerçevesinde, Yaşar Kemal konulu bir forumda, Altan Gökalp, Ferit Edgü ve Nedim Gürsel, yazarı anlattılar.

[Fotoğraf altyazısı: YAŞAR KEMAL — Yapıtları 23 dile çevrildi.]