'Ölüme üzülmeyecek kadar yaşadım'

PARİS — Fransa'nın en ünlü sinema ve sahne sanatçısı Yves Montand'ın cumartesi günü TSI 14.10'daki beklenmedik ölümü, ülkeyi görülmemiş bir yasa boğdu. Ölüm haberi radyo ve televizyonlardan ilan edildi, bütün büyük mağazalar alışveriş edenlere hoparlörlerle duyurdular, kitapçılar vitrinlerinin üstünde el yazısı ve siyah flomasterle: “Yves Montand öldü!” yazılı afişler astılar; olay, sinema müzesi bulunan Chaillot Sarayı'nda da benzeri biçimde duyuruldu.

Cumartesi gecesinden bu yana tüm radyo ve televizyonlar, programlarını değiştirerek özel bir Yves Montand yayını yapıyor. Radyolarda sürekli ünlü sanatçının şarkıları çalınıyor ve yaşamı anlatılıyor. Televizyonlar ise bugüne değin çekilen Yves Montand röportajları ile sanatçının bütün filmlerini ekrana getiriyorlar. Fransa'nın en önemli TV kanalı TF1, aynı gece oyuncunun iki filmini birden gösterdi. Antenne 2 ise ünlü Apostrophes programının yapımcısı Bernard Pivot'nun özel Montand belgeselinin yanı sıra sanatçının çeşitli TV çekimlerini, filmlerini ekrana getiriyor. Bu hafta, Fransa'da yalnız Montand konuşulacak.

Ölüm, Yves Montand'ı konusu ve adı gizli tutulan son filminin çekimi sırasında, Villiers Saint Frambourg adlı küçük köyde yakaladı. Ölüm haberi radyo ve televizyondan ilan edildiğinde bütün büyük mağazalar alışveriş edenlere hoparlörlerle duyurdular. Bu hafta Fransa'da yalnız Montand konuşuluyor.

Ülkede, pazar günleri yayımlanan biricik yazılı basın organı “Le Journal De Dimanche”, birinci sayfası ile üçüncü sayfasını baştan başa Yves Montand'a ayırmış bulunuyor. Söz konusu gazete “Elveda Montand” başlığını ve başyazısı, yine yitirilen sanatçı ile ilgili olarak Kültür Bakanı Jack Lang'ın imzasını taşımakta.

70 yaşında bir kalp krizi sonucu ölen Montand'la ilgili olarak Cumhurbaşkanı Mitterrand, “Onunla birlikte büyük bir ses sustu ve tarihimize mal olsa bir oyuncu yitirildi” dedi. Fransız Komünist Partisi Genel Sekreteri Georges Marchais'nin, “Yollarımız ayrılsa da aynı özgürlük davasını savunduğumuz bir dostun ve çok sevdiğim bir sanatçının acısını taşıyorum” diye andığı sanatçı hakkında yüzlerce ünlü politika ve sanat adamı saygı demeçleri verdiler. Tanınmış sinema yönetmeni Marcel Carné ise kendisi için şunları söyledi: “Her zaman iyi değildi […] 1946'da benimle birlikte Gecenin Kapıları filminin çekimi sırasında … bu film için ‘Bana yirmi yıl kaybettirdi’ demişti. Ama sonradan gülerek, ‘Ne de bir anatsın sen’ diye eklemişti, benimle karşılaştığında. Kendisini çok severdim. Simone Signoret'nin etkisiyle üstüne biraz bol gelen siyasal gömlekler giymişti. Costa Gavras'ın çevirdiği filmlerinin dışında, ben onu örneğin Cesar ve Rosalie'de olduğu gibi komedi yapıtlarında daha çok beğenirdim.”

Son filminin çekimi yarım kaldı

Yves Montand'ın, çekimi yarım kalan son filminde, oynadığı sahnelerin büyük bölümünü tamamladığı biliniyor. Filmde Montand, Senlis ormanlarında yasadışı yaşayan bir grup gence yardım etmeye çalışan yaşlı bir köylüyü canlandırıyordu. Sanatçının cenazesi, dün öğleden sonra Devlet Bakanı Bernard Kouchner, Signoret'nin kızı Catherine Allegret ve karısı Carole tarafından Paris'in St. Germaine Bulvarı'ndaki evine getirildiğinde binlerce hayranı tarafından beklenmişti. Resmi tören yarın yapılacak. Yves Montand'ın Paris'te Père Lachaise mezarlığına, Simone Signoret'nin yanına gömülmesi bekleniyor.

Nasıl öldü?

Filmde IT5 kod adını taşıyan Yves Montand, senaryo gereği birçok kez buz gibi nehir sularına dalmak zorunda kaldı. Montand'ın kalbi, ilk alarmı Senlis ormanlarında cuma günü yapılan çekim sırasında verdi. İlk sızıya rağmen aynı gece çekime devam eden Montand, TSI gece yarısı ağırlaştı. On dakika içerisinde hastaneye kaldırılan sanatçı, ambulansa bindirilirken ilk yardım ekibine teşekkür etme fırsatını buldu ve yakınlarına haber verilmemesini istedi. Krizin üstesinden gelebileceğini sanıyordu. Doktorlar, hastanedeki ilk müdahaleden sonra oldukça iyimser olduklarını söylediler. Fakat cumartesi sabahı, yeni ve güçlü bir enfarktüs krizi tüm müdahaleleri boşa çıkartarak dev Montand'ı yendi. Ünlü oyuncu ve şarkıcının, bu ikinci krizin gelişinden az önce, son sözlerinin, “Ölmeye üzülmeyecek kadar çok yaşadım” olduğu belirtiliyor.

[Fotoğraf altyazısı: YVES MONTAND — Sinema ve sahnenin ünlü isminin ani ölümü Fransa'yı yasa boğdu.]