İstanbul manzarası tablosuna 500 milyon

PARİS — Fransa'nın tarihsel açık arttırma salonları Drout, 18-19 kasım günleri, önemli bir Osmanlı-Türk eserleri müzayedesine sahne oldu. Yılın en büyük satışlarından biri sayılan açık arttırmada, Avusturya ekolünden Alois Schönn (1826-1897) adlı ressamın 1871 tarihli ve bir İstanbul manzarasını konu alan "Gölgede Dinlence" tablosu 455 bin franka (yaklaşık 500 milyon TL) satıldı. Drouot açık arttırma salonlarının İslam sanatı konusunda uzman satış komiseri Ader Tacan'ın hazırladığı müzayedeye, Türkiye'den özel olarak gelen pek çok koleksiyoncu ve antikacı katıldı.

Açık arttırmada yer alan, Sultan 5. Murat'ın "J. Manass" imza ve 1893 tarihli tablosu, "Ölü Bir Prensesin Günlüğü" romanının yazarı Kenize Murat tarafından alınmak isteniyordu. Ancak tablo, Türkiye'den gelen bir antikacı tarafından 25.000 frank karşılığında satın alındı (yaklaşık 25 milyon TL). Yine Sultan 5. Murat'ı resimleyen bir minyatür ve 30 Türk padişahının portresini içeren albümü de birincisi 13 milyon 500 bin, ikincisi ise 80 milyon TL karşılığında Türk koleksiyoncular aldılar.

Oryantalist tablolar, gümüş işleri, el yazmaları, çini ve dokumalardan oluşan açık arttırmanın birinci günü 221, ikinci günü ise 229 parça satışa sunuldu. 40×40 cm boyutundaki önemli iki Selçuklu çinisini, İran kökenli İngiliz antikacıları, 75 milyon TL karşılığında aldılar.

Toplam 450 parçalık müzayedenin yıldızı, Fransız ressam Henri-Pierre Picou'nun (1824-1895)"Santranç Oyunu" adlı tablosu idi. Ve bir Doğu sarayı hayal edilerek yapılmış 191×283 boyutundaki eser, 600 ila 700.000 frank (630 milyon TL) değer biçilmesine karşın satılamadı. İkinci önemli parça olan ve Fransız ressam Cassas'ın (1756-1827) fırçasından çıkma "Sultan Üçüncü Selim'in Bayram Günü Alayı" adını taşıyan resim de müşteri bulamadı. Oysa 100x37.5 santimetre boyutlarında küçük bir tablo sayılan (Arkası Sa. 19, Sü. 2'de)

İstanbul (Baştarafı 1. Sayfada)

resme, 350 ila 370.000 frank (333 milyon TL) değer biçiliyor.

Açak arttırmaya sunulan gümüşler arasında, İkinci Mahmut dönemine ait, tuğralı ibrik ve sabunluk yalnızca 130.000 franka kadar arttırıldığı ve öngörülen 160 bin franklık değerlendirmeye ulaşamadığı için satılmadı. Bu durumun ilginç bir nedeni var: Aynı ibrik ve sabunluk, 11 Mart 1985 yılında bir Lübnanlı tarafından yine Drouot'dan 270.000 frank (243 milyon TL) karşılığında satın alınmıştı. Bugün bu parça yine müzayede salonuna dönmüş bulunuyor. Fakat daha önce satılıp döndüğünü bilen alıcılar, böyle turlayan mallara çekince ile yaklaşıyorlar.

Aynı durum, Cassas'ın müşteri bulamayan "Üçüncü Selim..." tablosu için de geçerli. Söz konusu tablo, 1986 yılında yukarıda tanımlanan ibrik ve sabunluğun alıcısı aynı Lübnanlı tarafından 350.000 frank karşılığında, yine Drouot'daki bir açık arttırmadan alınmıştı.

Drouot'daki açık arttırmada bu parçalar, "Bay X'in koleksiyonundan..." ibaresiyle ikinci kez piyasaya sunuldular. Kısacası, bu tür satış ürünlerinin dönüp dolaşıp gelecekleri yer, belki biraz daha pahalı, belki biraz daha ucuz olarak, yine müzayede dükkânı oluyor.