Bu tabağın değeri 1 milyar lira

PARİS — Sanat yapıtları ticaretinde dünyaca ünlü Sotheby kuruluşu, 7 aralık cumartesi günü Monaco'nun Monte Carlo kentinde son yılların en önemli İznik çinileri koleksiyonunu satışa sunuyor. Lagonico koleksiyonu olarak tanınan İznik çinileri koleksiyonu 47 eşsiz parçadan oluşmakta.

Açıkarttırmaya sunulan İznik çinilerinden en önemlisi, 1575 yılı dolaylarında imal edildiği varsayılan turkuaz yeşilinin egemen olduğu 35 santim çapında bir tabak. Bu parçaya 1 milyar TL değer biçiliyor. İkinci önemli parçayı, arkasında tenor Enrico Caruso'ya ait olduğuna değgin bir etiket taşıyan, sonradan Charles Mannheim koleksiyonuna giren ve son olarak Jean Lagonico'nun armasıyla satışa sunulan altın yapraklı, kobalt mavisi bir İznik sürahi oluşturuyor. Söz konusu sürahiye biçilen değer 700 milyon TL.

Koleksiyonun en ucuz İznikleri 50 milyon TL'den başlıyor. Fakat çoğunluğu ortalama 300 milyon TL taban fiyatına sahip. Sotheby kurumu, satışla ilgili olarak Türkiye devletini açıkarttırmaya katılmaya davet etti. Kurum yetkililerinin Cumhuriyet'e verdiği bilgiye göre 47 parçalık görkemli koleksiyonun alıcısı çok. Ancak tümü müzelere girebilecek İzniklerin satışından Türkiye'nin devlet olarak haberdar edilmesi, Sotheby'nin etik bir prensibini oluşturuyor. Satışa çıkarılan İznik çinileri, Monaco'daki açıkarttırmadan önce Paris'te sergilendi. Sergiyi gezen Türkiye'nin Paris Büyükelçisi Tansuğ Bleda, Ankara'nın bilgilendirildiğini belirtti. Açıkarttırmaya Türkiye'nin katılıp katılmayacağı henüz bilinmiyor. Çinileri inceleyen uzmanlar, Türkiye açısından özellikle üç parça "yeşil" İznikin önemli olduğunu vurguladılar.

İnanılmaz güzellikteki Lagonico koleksiyonu, sanat tarihi ve ticareti açısından ilginç bir geçmişe sahip. İznik çinileri, 19. yüzyıl sonlarına doğru İskenderiye'ye yerleşen Rum tüccarlarından Stefanos Lagonikos'un, Birinci Dünya Savaşı'ndan hemen sonra biriktirmeye başladığı bir koleksiyon. Mısır'da Cemal Abdül Nasır ile başlayan milliyetçilik akımını henüz gerçekleşmeden öngören Stefanos Lagonicos, kapitülasyonların iptalinden az önce, 1937 yılında İskenderiye'yi terk ederek Avrupa'ya yerleşiyor. Kendisi ölünce İznik çinileri Marsilya'da bir tüccar olan oğlu Jean Lagonico'ya kalıyor. Ve koleksiyon, Jean Lagonico'dan sonra karısı tarafından Fransa'nın Provence bölgesindeki bir şatoya götürülerek orada muhafaza ediliyor. Çiniler arasında, 1868 yılında Leeds, 1958'de Manchester'da sergilenen inanılmaz güzellikte parçalar var. Daha önce başka koleksiyonlara, tenor Caruso ve başka sanatseverlere ait olan çinilerin bulunması, Jean Lagonico'nun babasından devraldığı mirası kendi yaşamı içinde sürdürerek satın almaya devam etmesinden kaynaklanıyor. Monaco'nun başkenti Monte Carlo, cumartesi günü bu görkemli açıkarttırmayla, varlığını simgeleyen ekonomik varsıllığın gözler önüne serildiği önemli anlar yaşayacak.

[Fotoğraf altyazısı: Turkuaz yeşilinin egemen olduğu 35 cm. çapındaki tabak için 1 milyar lira değer biçiliyor.]