Humanité'den karanlıkta bir çığlık

87 yıllık gazete "Humanité yaşasın" sloganıyla okurlarından yardım istedi

PARİS — Fransız Komünist Partisi'nin (FKP) yayın organı, 87 yıllık "l'Humanité" gazetesi can çekişiyor. 1904 yılında Fransız komünizminin mitos isimlerinden Jean Jaurés tarafından kurulan gazete, 1920 yılında partinin resmi yayın organı olmak işlevini yüklenmişti. Tarihsel bir simge niteliğini taşıyan gazete, dün okurlarına yaptığı duygu dolu bir çağrı ile yaşatılması için yardım istedi.

L'Humanité'nin dünkü baş sayfasını tek bir cümle kaplıyordu: "L'Humanité Yaşasın." Gazetenin toplam 28 sayfasından ilk on ikisi, bu cümleyi üst başlık olarak taşıyan gazetenin durumuna ilişkin özel açıklamalara ayrılmıştı. Gazete aynı kapsamda halkın para yardımı yapabilmesi için tam sayfa bir bağış kupon listesi yayımladı. L'Humanité yönetimi, okurlarını ve sempatizanlarını özel bir banka numarasına bağış yapmaya çağırıyor, yeni abone kaydı için seferberlik başlatıyor. L'Humanité'yi yaşatma kampanyasının önümüzdeki günlerde süreceği belirtiliyor.

Fransız yazılı ve görsel basınında büyük yankı uyandıran l'Humanité'nin duygusal çağrısı yalnız gözlemciler tarafından umutsuz bir çaba olarak nitelendirildi. Kimileri tarafından komünizmin bitişinin doğal bir sonucu olarak görülen l'Humanité'nin olası ölümü, aslında düşünsel düzeyde oluşan bir ekonomik iflas değil. Şöyle ki: Fransız Komünist Partisi son gelişmelere karşı koruduğu eski çizgisine karşın son kamuoyu yoklamalarına göre önümüzdeki seçimlerde oy oranını yükseltecek. Bu yıl söz konusu partiye 17 bin yeni üye kaydedildi. Ülkede artan işsizlik (2 milyon 700 bin), iktidardaki Sosyal Parti'nin yol açtığı düş kırıklığı ve aşırı sağın yükselişi, Komünist Parti'nin yıllardan beri uğradığı kan kaybını bir ölçüde durdurabileceği yolunda işaretler veriyor. Ancak Komünist Partisi'nin üye, sempatizan ve seçmenleri artık otomatik olarak l'Humanité gazetesini almıyor ya da alamıyorlar. Çünkü partinin yeni kayıtları inançlı üyelerden çok, diğer siyasal kurumlara kırgın olanların oluşturduğu bir topluluk. Bu tabloya genellikle işsiz ve az gelirlilerin l'Humanité'nin okuyucu potansiyeli olduğu eklenince yayın organı yeni okur kazanamıyor.

L'Humanité'nin dünkü başyazısı, gazetenin düştüğü krizin nedenini reklam eksikliğine, satış fiyatının uzun süreden beri maliyetin altında tutulmasına ve bankalardan kredi alınamamasına bağlıyor. Gazete yönetiminin amacı acil olarak 10 bin yeni abone kaydetmek ve toplanacak bağışlarla borç ödemek. Açıklanan hesaplara göre l'Humanité'nin 1990 yılından kalan 21 milyon frank (yaklaşık 21 milyar) bir açığı var. Bu açık 1985 ile 90 yılları arasında gazetenin fiyatının sabit tutularak her yıl için 5 milyon franklık bir zarar edilmesinden kaynaklanıyor. Gazetenin hesaplarını açıklayan genel yayın müdürü Richard Beninger, l'Humanié tarihinde ilk kez yazısındaki küçük bir cümle ile devletin yardım etmesi gerekliliğinden söz etti.

Komünist Parti ve l'Humanité'nin eski yöneticilerinden Felix Damette ise dün görüşlerine başvuran diğer basın organlarına olayla ilgili şunları söyledi: "L'Humanité ilk kez zor durumda kalmıyor. Eskiden hep parti, gazeteyi kurtarırdı. Bu kez kurtulması olanaksız, çünkü artık parti, yardımına gelecek ekonomik kaynaklara sahip değil."

L'Humanité genelinde dünya, özelinde Fransız basınının (yazılı ve görsel) içinde bulunduğu krizin ilk kurbanı değil. Paris Basın Sendikası Başkanı olarak "günlük basın hiç böylesine öldürücü bir kriz yaşamamıştı" görüşüyle özetliyor. Le Monde gazetesi 300 milyar TL'lik bir zarar ilanıyla 91 başından bu yana fiyatını yüzde 20 oranında arttırdı ve bütün servislerinden yüzde 11 oranında tensikat yaptı. Libération, kısmi bir tensikat ile sayfa ve masrafını azalttı, yüzde 40 oranında sermaye arttırımına gitti. Evenement du Jeudi, fiyatını üçte bir oranında arttırdı. 60 yayını elinde tutan Bayard grubu 6 milyar 300 milyon TL'lik zararda olduğunu açıkladı. Le Quotidien de Paris yazı işleri kadrosunu yarı yarıya boşalttı ve sayfa sayısını azalttı. Le Figaro ise yazı işleri giderlerini yüzde 11 oranında kıstı ve sözleşmesiz çalışan personelini yarı yarıya azalttı.