Fransız 5. Kanalı ölümünü yayımlıyor

PARİS— Fransız televizyonlarının 5. kanalı "La Cinq" sahibi ve işletmecisi Hachette grubunun aldığı işten çıkarma kararı gereğince, 820 kişilik personelinden 576'sını kapı önüne koyuyor. 112 muhabirinden 85'ini devre dışı bırakan kanal, ücretlilerin üçte ikisi ile gazetecilerin dörtte üçünün işten çıkarılmasını öngören bu kararla haber televizyonculuğundan vazgeçmiş bulunuyor.

Özellikle haber dalında son bir yıldır büyük atılım yapan 5. Kanal, kaliteli programlarıyla beğeniliyordu. Ancak 1986 yılından bu yana olanaklarının çok ötesinde hırsların peşinde koşan yönetim, 3 trilyon liraya varan bir zararın oluşmasını önleyemedi. Kanalın ölümü demek olan son önlemler paketi Fransa'da bir devlet sorunu haline geldi. "La Cinq" çalışanları, dün 24 saatlik bir greve gittiler ve hükümete bağlı Audiovisuel Denetim Kurulu'nun olaya el koymasını, bir gazeteci kıyımı anlamına gelen işten çıkarılmaların durdurulmasını istediler.

"La Cinq"in ölümü, Fransız yazılı ve görsel basınında bir trajedi olarak yaşanıyor. Dün Le Monde gazetesi, kanalla ilgili habere birinci sayfadan yer verirken dört ayrı yorum yazısı kullandı.

5. Kanal'ın, Fransız medya dünyasında özgün bir tarihi var. Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand'ın "çocuğu" sayılan kanal, ülkede sosyalistlerin özel sektöre açtıkları ilk televizyondu. 20 Şubat 1986'da ilk büyük hissedarı İtalyan Berlusconi, kanala Fransız seyircisine kendisini sevdiremeyen bir varyete kişiliği verdikten sonra başarısızlığa uğrayınca kanal, Le Figaro gazetesinin sahibi Hersant grubu tarafından satın alındı. 1987 yılında Hersant yönetimi büyük vaatlerle iş başına geldiğinde, "La Cinq", diğer yerleşik ve büyük televizyonların starlarını transfer ederek kanalı, spagetti kültüründen Coca Cola kültürüne geçirdi ve ucuz Amerikan filmlerinin gösterildiği, Fransız varyete ağırlıklı bir medya haline geldi. Hersant grubunun, seyircilerin bir türlü ısınamadığı yayını, ancak 1989 yılına dek sürdü.

Bir yıl süreyle Romanya olaylarında yaptığı habercilik ve ölen bir gazetecisinin reklamı üstüne dayanan "prestij"le ayakta kalan televizyon, 1990 yılında Fransa'nın bir numaralı yazılı yayın holdingi ve Europe 1 adlı radyonun sahibi Hachette tarafından satın alındı.

Hachette'in, geniş habercilik, belli oranlarda Fransız yapımları konusunda taahütlere girerek devletle imzaladığı sağlam bir anlaşma, "La Cinq"i gerçekten kaliteli bir televizyon yayını haline getirmeyi başardı. Ancak bu son patron da zarar edince işten çıkarmalarla ayakta kalmaya çalıştı.

Şimdi bu televizyon kanalının uğradığı başarısızlığa suçlu aranıyor. Hachette grubu, zarardan devletin yayınlar konusunda koşul koyduğu sert yönetmeliği sorumlu tutuyor ve buna bağlı olarak reklam gelirlerinden yeterince kazanç sağlanamadığını öne sürüyor. Gerçekten de, Fransız televizyon yayın yönetmeliği, örneğin filmlerin yalnız bir kez reklam spotlarıyla kesilmesi gibi kurallar içermekte. Fakat bu suçlamalara karşı hükümet, Hachette grubunun 5. kanalı satın alırken kuralların bilincinde olduğunu ve kabul ettiğini belirtiyor.

Audiovisuel Denetim Kurulu, Hachette yönetiminin kanalın zararını durdurmak için zamanında önlem almadığını ve tablo iyice kararıncaya kadar bekleyerek "beceriksiz" bir yönetim izlediğini ileri sürüyor.

Sonuç olarak "La Cinq", basının deyişiyle "in live" bir yayınla ölüyor. Kanalın son günlerde yaşadığı kriz ekranlarına doğrudan yansıdı.