Yeltsin'in eli dolu, cebi boş

Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin, üç gündür devlet konuğu olarak bulunduğu Fransa başkentinde bu sabah Mitterrand'la birlikte Fransa-Rusya Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'nı imzalıyor. İki ülke arasında Çar İkinci Nikola'dan bu yana imzalanan bu ilk anlaşmadan sonra Yeltsin bugün öğleden sonra Moskova'ya dönüyor.

Fransa devletinin, yüzyıllar önce Çariçe Katerina ve İkinci Nikola'yı ağırladığı Versailles Sarayı'nın en görkemli müştemilatı Grand Trianon'da "Kral" gibi konuk edilen Yeltsin onuruna Cumhurbaşkanı Mitterrand 200 kişilik gala, Başbakan Edith Cresson ve Paris Belediye Başkanı ve muhalefetteki Cumhuriyetçi Birlik Partisi lideri Jacques Chirac görkemli resepsiyonlar verdiler.

Medyaların, "Bütün bu protokolün eğlendirdiği, ancak etkilemediği" biçiminde tanımladığı Rusya Devlet Başkanı, bu gösterişin ötesinde ciddi bir çalışma temposu içindeydi. Mitterrand ile iki kez görüşen Yeltsin, çeşitli devlet yetkilileri ve işadamları ile yaptığı toplantılar sonucu, 1990 yılında SSCB'ye ayrılan ve bugüne değin işleme geçirilmeyen kredilerin, Rusya'ya verilmesi karara bağlanması oldu.

Buna karşılık Yeltsin, Fransa'yı en ilgilendiren konuların başında gelen Sovyet nükleer silahlarının denetimi ve yok edilmesi konusunda açık angajmanlarda bulundu. Bu angajmanlara göre Yeltsin, Ukrayna'dan Rusya'ya taşınacak nükleer başlıklı taktik silahların naklinin 1992 yazının sonuna değin tamamlanacağına söz veriyor. Yok edilmesi gereken nükleer füzelerin ise iki yıla kadar parçalanacağını garanti ediyor. Ancak bütün bunlara karşın Rusya, Fransa'dan da nükleer alandaki silah üretimini ve donanımını azaltmasını talep etmekte. Fransa'nın bu konuda henüz angajmanı yok.

Fransa, Rusya'dan ayrıca nükleer silahların zararsız hale getirilmesi için gereken endüstri örgütlenmesinde kendi uzman sanayi kuruluşlarının kullanılmasını istiyordu. Yani yine bir pazar oluşturan bu operasyonda Fransa'nın var olmasını öngörüyordu. Fakat söz konusu işbirliği, Paris'te kesin çizgili bir anlaşmaya bağlanmadı. Fransa Rusya'ya tahıl alımında kullanılmak üzere 3 milyar franklık bir yardım vermeyi kabul etti.