Kangal köpeğinin Avrupa zaferi

MİNE G. SAULNIER (Paris) - Yılan öyküsü gibi uzayıp giden, "Türkiye bir gün Avrupa topluluğuna girecek mi" sorusu babadan oğula soruladursun, bizim Sıvas'ın kangal köpekleri Avrupa'ya bir giriş girdi ki artık kimse çıkartamaz.

Fransa'da "Anadolu çobanı" adıyla vaftiz edilen Sıvas asıllı kangallarımızın, özel bir klüpleri ve 'basın krizi', 'basın krizi' diye yırtınan gazetelere parmak ısırttıracak bir aylık dergileri var. Bu kadarla kalsa haydi neyse. Ama aslan kangallarımız, Fransa'da yaşayan insan yurttaşlarımızın hiç bir zaman ulaşamadığı düzeyde de örgütlenmiş bulunuyorlar!

"Anadolu Çobanı Fransız Derneği" adını taşıyan kuruluş, 1988 yılından bu yana kangal soyunun dünyaya tanıtılması ve daha önemlisi apayrı bir ırk olarak sınıflandırılması konularında amansız (ve benzersiz) bir savaşım vermekte.

Kangal köpeklerinin Fransız derneği, geçen ay kendisine büyük prestij sahibi bir onur başkanı seçti: Türkiye'nin Paris büyükelçisi Tansuğ Bleda. Ve bu gelişme, "Anadolu Çobanı" dergisinde yayımlandı. Kendisine yapılan başkanlık önerisine önce biraz şaşıran Bleda: "Derhal kabul ettim tabii," dediği yeni görevinden çok hoşnut ve kangal köpeklerinin kendilerini dünyaya kabul ettirme davasına canla başla yardımcı oluyor.

Aktardığımız olayın konusu, elbette kangal köpeklerimiz. Ama baş aktörleri iki Fransız, Bayan Françoise Cernicchiaro ile Bay Triquet'yi tanıyınca insan, ister istemez, "Tanrım, niye Türkiye'nin de Avrupa'da böyle iki avukatı yok" diye imreniyor.

Bayan Cernicchiaro, Parisli bir köpek yetiştiricisi. 1982 yılında, Türkiye'ye yaptığı turistik bir yolculuk sırasında keşfetmiş kangal hazinemizi. Kangal köpeklerinin Alman çobanlarına üstünlüğüne, zekâsına, sadakatine ve fiziksel performansına vurulmuş. Paris'e döner dönmez (tabii beraberinde birkaç kangal ile birlikte) şimdi var olan kangal klübünü kurmaya kalkmış. Fransız Köpek Federasyonu (!), "Efendim kangal diye ayrı bir ırk biz tanımıyoruz, bunlar karmadır," diye itiraz etmiş. Bayan Cernicchiaro, "zekâsızlar" diye tanımladığı Fransız Köpek Federasyonu'ndaki bu bilgisizliğe karşın, Bay Triquet ile birlikte büyük bir mücadele başlatmış. Oturmuş iki Fransız kangal dostu, bütün dünyaya teleksler ve fakslar çekmiş. Türkiye dışındaki ülkelerdeki kangal sayısını belirlemişler. Birkaç örnek vermek gerekirse, bu köpeklerden Meksika'da 50, A.B.D.'de 3500, İngiltere'de 2000, Avustralya'da 200, Japonya'da 1 tane var, İsrail'de var, Almanya'da (rekabet dolayısıyla herhalde) hiç yok vb.

Yine Cernicchiaro ve Triquet, Fransa'daki (150 kangal var) köpekler arasında yarışmalar düzenlemişler, uğraşa didine, önce Fransa'daki "Köpek Merkez Kurumu" (Societe Centrale Canine), ardından Fransız Köpek Federasyonu'na kangalın başlıbaşına ve özgün bir ırk olduğunu kabul ettirmişler. Bu sağlanır sağlanmaz, yukarıda sözünü ettiğimiz dernek ve klüp kurulmuş, dergiler çıkartılmaya başlamış tabii.

Françoise Cernicchiaro, "Bütün bu örgütlenmeden amacımız," diyor, "giderek yayılmaya başlayan kangal tutkusunun, bu köpeklerin salon köpeği haline dönüştürülmemesi ve gerçek kişiliğinin korunması için. Kangal, harika bir bekçi ve çoban köpeği. Onu bu yönde görevlendirmek gerek. Bir de asıl ülkesinden kopanılmaması için çalışıyoruz. Kangal, Sıvas'ın bir ürünü. Bu ana kaynakla bağları yitirilmemeli. Biz her yıl Sıvas'a gidiyoruz, kangallar hakkında daha çok şey öğrenmeye çalışıyoruz. Sonra dergimizde, kangal sahiplerine öğütler, bilgiler veriyor, bakım konusunda önerilerde bulunuyoruz. Derginin bir 'Merhaba' başyazısı var her sayısında. Burada Türkiye ile ilgili genel bilgiler veriliyor. Çünkü çok güzel bir ülke Türkiye. Kangalseverler, köpekleri kanalıyla güzel ülkenizi de gidip görmeye karar verirlerse, ne mutlu bize!"

İşte böyle tatlı insanlar, Cernicchiaro ve Triquet. Kendi yetiştirip sattıkları kangallara ise cici bici salon köpeği adları takılmasın diye, doğar doğmaz Türk adları veriyor ve o adlara koşulluyorlar. Bu adlar, kangal geleneğine uygun olarak, "çoban", "Çorum", "erkek", "ekmek" gibi ünlemler.

Fransa'daki bu kangal militanlarının bir derdi var. Şimdiye değin kendi aralarında yarışan kangalların, diğer köpek türleriyle bir arada (örneğin Alman çobanlarıyla) düzenlenen yarışmalara katılabilmeleri için yalnız ayrı bir ırk değil, "safkan soylu" olduklarını kanıtlamak gerekiyor. Cernicchiaro, kangallar konusunda bir kitap hazırlıyor. Cumhuriyet okurlarından, kangal köpeklerinin soyu, sopu, geçmişi konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olanların kendi yerine bilgi vermesini istiyor. Örneğin, bu köpeklerin niye Erzurum'dan değil de Sıvas'ın Kangal köyünden çıktığı ve bu ırkın nereden geldiği konusunda fikir sahibi olanlar varsa, aşağıdaki adrese bir zahmet yazıversinler.

Club Français du Berger d'Anatolie 7, Guerlot 77710 PALEY/FRANCE

Ulusal bir davaya sevap yapmak söz konusudur. Bizden söylemesi.

[Fotoğraf altyazısı: Çoban köpeklerinin en zekisi olan kangallar özvatanları Sıvas'ta karlı bir havada sahiplerinin gözetiminde boy ölçüşüyorlar. (Fotoğraf: CUMHURİYET)]