Fransa Başbakanı seçim hezimetine yenildi

MİNE G. SAULNIER (Paris) - İktidardaki Sosyalist Parti'nin 22 mart bölge konseyleri ve 29 mart kanton seçimlerinde uğradığı büyük oy erozyonu, beklenen sonucu verdi.

Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand, dün sabah başbakan Edith Cresson hükümetinin istifasını kabul etti. Mitterrand, Cresson hükümetinin Maliye bakanı Pierre Beregovoy'u başbakanlığa atadığını bildirdi.

"Zamana zaman tanıyan cumhurbaşkanı olarak tanınan François Mitterrand, hükümet değişikliği kararını almadan önce, başta Edith Cresson olmak üzere sırasıyla Pierre Beregovoy, eski başbakan Michel Rocard ve Sosyalist Parti'nin "filleri" diye anılan ileri gelenleri Lionel Jospin, Pierre Joxe ve AT komisyon başkanı Jacques Delors ile görüştü. Bu görüşmeler sırasında, müstafi başbakan Edith Cresson'un yerini koruyabilmek için dişe diş bir mücadele verdiği belirtiliyor.

Edith Cresson, iktidara geldiğinden bu yana Sosyalist Parti'nin ağır toplarının kendisine yardımcı olmaktan çok engellemeye çalıştıklarını ve özellikle yeni başbakan Pierre Beregovoy'un, yapmak istediği tüm yeniliklerin önüne set çektiğini düşünüyor.

Geçen haftalarda yaşanan iki ara seçimlerde, oy oranı yüzde 18'lere düşen Sosyalist Parti, artık eski Maliye ve yeni hükümet başkanı Pierre Beregovoy tarafından 1993 ilkbaharında öngörülen genel seçimlere hazırlanmak, daha doğrusu toparlanmak durumunda.

Fransız cumhuriyet tarihinin ilk kadın başbakanı Edith Cresson, 15 Mayıs 1991'de getirildiği hükümet başkanı görevinde 10,5 ay kalmış oldu. Cresson, büyük umutlarla başladığı bu görevde, hiç bir başbakanın uğramadığı oranda bir hızla gözden düştü. Bu durumun başında kuşkusuz, kadın başbakanın görevinin ilk günlerinde kullandığı "amiyane" dilin etkisi büyük. Argo sözcükleriyle ünlenen başbakan, kısa süreli iktidarında Japonya'ya karşı başlattığı ithalat kısıtlaması kampanyası ve İngiliz erkeklerine yönelik söylediği "galiba çoğu eşcinsel, çünkü Londra'da kimse yüzüme bakmadı", teşhisleriyle ünlendi.

Sosyalist Parti'nin önlenemeyen inişini durdurmak, hatta çıkışa geçirmek artık Pierre Beregovoy'un görevi. Eski Maliye bakanının bu alandaki başarısı 1993 ilkbaharına değin gerçekleşmek zorunda. Çünkü iktidar partisi, 1993 genel seçimleri yitirildiği takdirde, uzun süre için Fransa'yı yönetmeye veda edecek.

Orkestra adam ya da kısaca "Bere" diye anılan başbakan, 1984 yılında kurulan Fabius hükümetinde maliye bakanlığı görevini üstlendi. 1988 yılındaki Rocard hükümetinde ise bakanlığını korumakla kalmayıp "devlet bakanı" da oldu. Ve bu durum, Edith Cresson hükümeti içinde de değişmedi. Ne var ki Edith Cresson, bugün yakınlarına Beregovoy'un kendisine Elysee Sarayı tarafından "empoze" edilen bakanlardan biri olduğunu söylüyor ve Cresson ile Beregovoy'un arası hiçbir zaman parlak olmadı.

Pierre Beregovoy, sosyalist iktidarın ilk başlarında, yani 84 yıllarında "devletleştirme" politikasının ateşli bir savunucusuydu. Oysa 88 yılında aynı görevi sürdürürken 180 derecelik bir değişimle pek çok devlet kurumunu özelleştiren insan olarak da tanınıyor. Bugün, Beregovoy'un ardında sanayiciler ve özellikle Borsa var. İşsiz ordularının bu politikacıdan fazla hoşlandıkları söylenemez.

1993 genel seçmleri, sosyalist iktidar açısından son sözü sanayici, varsıl ve borsa dünyasının mı, yoksa bu dünyaların modernleşme politikaları içinde her gün yüzlercesi işsiz bırakılan öfkeli halkın mı söyleyeceğini göstermek açısından ilginç olacak. Birinci raundu, Cresson hükümetini yıkarak işsizlerin ve hoşnut olmayan halkın kazandığı bir gerçek.

PORTRE EDITH CRESSON Savaştı, ama yenildi

Adını ilk olarak Sosyalist Parti'nin Gençlik Kolu Başkanlığı'na getirildiğinde duyurdu. Bu tarihten itibaren Chatellerault'te sandalyesini sağlama almaya çalıştı. Sosyalistler 1981'de iktidara geldiğinde Tarım Bakanlığı'na getirildi. 1990 yılında "Dünyada ekonomi savaşları sürüyor ve Fransa buna seyirci kalıyor" gerekçesiyle Michel Rocard hükümetinden istifa etti. Taraftarları, Cresson'un söz değil eylem insanı olduğunu, Japonya ve ABD'ye karşı ülkesini Avrupa'da güçlü konuma getirmeye çalıştığını savunuyorlar. Herkesin hemfikir olduğu konu ise Cresson'un mücadeleyi son ana kadar bırakmadığı şeklinde dile getiriliyor. Bir ay önce verdiği bir demeçte, "Tüm gazeteler ne zaman gideceğim sorusuna yanıt arıyor. Sanırım biraz bekleyecekler" demişti.

PORTRE PIERRE BEREGOVOY Ukraynalı göçmenin oğlu

Cumhurbaşkanı Mitterrand gibi İkinci Dünya Savaşı'nda Alman işgaline karşı savaş veren bir direnişçiydi. 15 yaşında öğrenimini bırakarak, bir ortaokul diplomasıyla hayata atıldı. İlk işi, tren makinistliği oldu. Bir Ukrayna göçmeni ile Normandiyalı bir Fransız hanımın oğlu olan Beregovoy, devlet memurluğu kademelerini hızla tırmandı. İkinci Dünya savaşı sırasında sosyalistlerin kurduğu çeşitli partilere giren yeni başbakan, 1969 yılında Mitterrand'ın başkanlığındaki Sosyalist Parti'nin ulusal sekreteri oldu. 1981 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Mitterrand'ın kampanyası için seferber olan Beregovoy, seçimler kazanılınca, "cumhurbaşkanlığı genel sekreterliğine" atandı.