Ben, Türkler ve Onlar

PARİS - Fransa'da yasal olarak 250 bin dolaylarında bilinen, fakat toplam 400 bine yaklaşan Türk nüfusunun 25 bini, Paris'e dört saatlik mesafedeki endüstri kenti Mulhouse'da yaşar. Alsace bölgesindeki bu kentte, 23 marttan bu yana belki de bugüne kadar Avrupa kıtasında düzenlenmiş en büyük Türk kültür şenliği sürüyor. Tüm Mulhouse, 23 marttan 25 hazirana dek sürecek kültür etkinliklerinin odağı haline geldi.

Yaşar Kemal'in onur başkanı olduğu ve "Ben, Türkler, Onlar..." adını taşıyan kültür festivali, Alsace Plurielle adlı bir bölge derneğiyle, ELELE Türk İşçi Derneği tarafından düzenlendi. Etkinliklerin finansmanına elliden fazla Fransız örgütüyle, Türkiye ve Fransa kültür bakanlıkları, Türk Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Ekonomik Topluluğu, pek çok üniversite, radyo, turizm şirketi, yayınevleri katkıda bulundular.

Alsace Plurielle derneği başkanı İsmail Mebarki ve ELELE Türk İşçi Derneği Başkanı Gaye Şalom'un büyük emeği geçen festivalde, yok yok. Etkinlikler, 23 martta, Yaşar Kemal üzerine bibliyografik bir sergiyle başladı. Haziran ayına değin 6 Mulhouse okulunda, Yaşar Kemal'in yapıtları inceleniyor. Zaten "Ben, Türkler, Onlar..." şenliğinin başlıca amacı, Alsace bölgesi ve özellikle Mulhouse'da yaşayan 25.000 Türke yönelik önyargıları, Türk kültürünün zenginliğini tanıtarak yıkmak. Ve Fransız toplumunun, içlerinde yaşayan bu "yabancıları" daha iyi tanımasını, onlara saygı duymasını sağlamak.

Festival düzenleyicileri, hedeflerinin "bir folklor gösterisi daha" olmadığını özenle belirtiyorlar. Zaten şenliğin aylarca süren temposu, geçici bir etkiyi değil, kalıcı bir tavır değişimini ister istemez beraberinde getirecek. Türkiye ve kültürünü Fransızlara tanıtmanın dışında, söz konusu etkinliklerle kazanılan bir toplum kesiti daha var: İkinci kuşak Türk işçi çocukları. Doğup büyüdükleri kente aylarca sahip çıkabilen bir Türk kültürü, bu çocuklara eksikliğini duydukları "kimliğin" önemli bir anahtarını verecek kuşkusuz.

Sergilenen etkinlikler, gerçekten az buz ve "entipüften" değil. Çok uzun ve dolu olan programdan birkaç tanesini örnek vermek, sanırız girişimin önemini belirtmek açısından ölçüt olur: Nazım Hikmet'in "Sevdalı Bulut" oyunu, Mehmet Ulusoy'un İstanbul'da Dostlar Tiyatrosu'nda sahneye koyduğu ve onca başarı kazanan kadrosu ile Mulhouse'da oynanıyor. Lulu Menase, "Yanık Saraylar"la, yine Mulhouse'un konuğu. Abidin Dino resimleri, Sarkis yontuları, Selçuk Demirel desen ve afişleri, Alev Siesbye Ebüzziya seramikleri, ve Şakir Eczacıbaşı fotoğraflarıyla Mulhouse etkinliklerinde sergi açıyorlar. Galeri MD'nin düzenlediği "Çekmeceler" sergisi de şenlikte.

Müzik bölümünde Nilüfer, İstanbul Sulukule Ekibi ve Erköse Kardeşler, Klasik Osmanlı Müziği ve ilahileriyle Ahmet Özhan, Sefarad şarkılarıyla Noyan ve Noyan, Kürt ezgileriyle Ozan Fırat, caz türünde Okay Temiz ve Senem Diyici konserleri var. Ülkemizi temsil eden zengin müzik diliminde, ayrıca Talip Özkan geleneksel türde bir müzik konseriyle yer alıyor ve Ermeni müziği "Koşnak" ile Azeri müziği "Aksak" guruplarıyla şenliğe katılıyor.

Prof. Metin Sözen'in "Dün ve bugün Türk kültürü" başlıklı bir konferansla katıldığı etkinliklerde, etnolog Gül Ar ve "plastikçi" Nil Yalter, uzman oldukları sanat dalları ile ekoller konularında konferans veriyorlar. Türk sinemasından örnek filmler, kentin çeşitli salonlarında oynuyor. Mulhouse Tarih müzesi salonlarını, 16 mayısta "Türk Karikatür Sergisi"ne açıyor. Yunus Emre'ye saygı anlamında müzikli bir gösterinin de yer aldığı etkinliklerde, ilginç bir "yurt", kilim, keçe ve halı sergisi var. Bu sergi, etnolog Gül Ar'ın çabalarıyla gerçekleşti. Türk edebiyatı üstüne düzenlenen açıkoturuma ise yazar Güzin Dino ve Nedim Gürsel katıldılar. Otuz yıldır aralarında yaşayan Türkleri az çok "dışlayan" Mulhouse halkı, üç ay süreyle "Türk oturup, Türk kalktıktan" sonra bu topluluğa yine sırtını dönebilecek mi? Bu soruyu, kültür etkinliklerini haber veren France Info radyosu soruyordu. Mulhouse'daki Türk kültürü festivalinin gerçek başarısı, galiba her şey bittikten sonra, bu kentte yaşayan insanların tavırlarını değiştirebildiği "ölçüler" oranında belli olacak.

[Fotoğraf altyazısı: Mulhouse'da sergilenen "Sevdalı Bulut"ta Jülide Kural da başlıca rollerden birini üstleniyor. Lulu Menase de "Yanık Saraylar"la Mulhouse'un konukları arasında.]