Fransa'da gardiyan grevi

BİRKAÇ yıldan beri gün geçmiyor ki, Fransa'da şiddeti içeren bir halk hareketi yaşanmasın. Bu ülke insanları, biri yaz, biri kış başında olmak üzere yılda iki kez grev dalgalarını göğüslemeyi, zaten gelenek haline getirmişti. Son üç yıldır kimi toplum kesitlerinin, hoşnutsuzluklarını şiddet yoluyla ifade etmesine de alıştı.

En tehlikelisi, yabancı ya da yerli kökenli genç Fransız nüfusu, eğer şiddete başvurursa sorunlarına daha çabuk çözüm getirildiğini keşfetti. Bunun son örneği, Fransa'yı kuşatan 182 hapishanede yaşanılan durum. Bu hapishanelerin 130'unda, gardiyanlar altı günden beri işbaşı yapmıyorlar. Adalet bakanı Michel Vauzelle, gardiyanları ilk gün, üç ay işten uzaklaştırma ve bir günlük ücret kesintisiyle cezalandırdı.

Yasadışı gardiyan grevi, bu tehdit üzerine 146 hapishaneye yayıldı. Bunun üzerine Vauzelle, kararından döndü ve hapishane görevlilerini toplantıya çağırdı. Sendikalar toplantıyı boykot edince, dün, gardiyanları bir yıl işten uzaklaştırmayla tehdit etti. Fakat gardiyanların hareketi sürüyor ve Adalet Bakanı önümüzdeki günlerde ister istemez boyun eğecek ve olay, gardiyanların zaferiyle sonuçlanacak.

Son beş yıldır, Fransa hapishaneleri tam bir kevgire dönmüştü. 1991 yılında tam beşazılı cani, hapishane avlusuna indirilen helikopterlerle kaçmayı başardılar. Geçen Ağustos ayında böyle bir kaçışa engel olmak isteyen bir gardiyan öldürüldü. Eylül başında ise Saint Maur hapishanesinden bir mahkümun yine helikopterle başarılı kaçışından 48 saat sonra aynı hapishaneden aynı yolla kaçmak isteyen başka bir mahküm öldürüldü, bir gardiyan yaralandı.

Geçen hafta Yseure hapishanesinde isyan çıktı ve mahkümlar, spor salonları, bilgisayar odaları, televizyonları olan bu lüks hapishanede ne var ne yoksa yakıp yıktılar. Hemen ardından, Vauzelle hapishanesinde mahkümların hemen hepsinin silahlı oldukları ortaya çıktı ve bir isyan girişiminde bir gardiyan öldürülünce, tüm hapishanelerdeki görevliler can güvenlikleri olmadığı gerekçesiyle sözü edilen yasa dışı greve gittiler.

Bu kaçış ve isyan hareketleri, ölüm cezası olmayan Fransa'da, pek çok müebbet ve uzun hapis cezasına çarptırılan mahkümun hapishanelerde birikmiş olmalarına bağlanıyor. Hapishanelere çok sayıda silahın (aralarında bazuka da var) nasıl girdiği ise, başka bir soru işareti.