Fransa'da tütün savaşı

ÖNÜMÜZDEKİ 1 Kasım 1992 günü Fransa için, 1920'li yılların alkol yasaklı Amerika'sı gibi bir dönem başlıyor. Ama yasak olan içki değil, sigara.

Geçtiğimiz 30 Mayıs, Meclis'te kabul edilip 1 Kasım'da yürürlüğe girecek olan yeni "duman yasasına" göre, garlarda, barlarda, lokantalarda, kahvelerde, otobüste, uçakta, metroda, hastanede, postanede, fabrikalarda, büroda ve hatta genel tuvaletler gibi aklınıza gelebilecek kamuya açık tüm yerlerde, tiryakiler, kendileri için ayrılan "günah" bölmelerinin dışında, sigara içemeyecekler. Sigara içenlerin toplumun geri kalan sağlıklı bölümünden kesin olarak soyutlanması anlamına gelen bu özel yerlerin, "temerküz" kamplarından tek farkı, daha küçük oluşları. Bir de (henüz) dikenli telle çevrili değiller. Cezalar, yasak bölgede sigara içenler için 500 bin liradan başlayıp bir milyona kadar çıkıyor. Lokanta, kahve ya da işyerinde sigara içenlere özgü alanın dışında sigara içilmesine göz yuman işyeri sahibi için, iki milyon liradan başlayıp beş milyona kadar çıkıyor.

Olayın önemi ve kapsamı konusunda bir fikir sahibi olmak için, şöyle bir sıralama yapmak yeterli: örneğin, bu güne değin metro istasyonlarında sigara içilebiliyor, yalnızca vagonlarda içilmiyordu. Şimdi artık istasyonlarda da içilemiyor. Tren istasyonları için aynı şey söz konusu. Ayrıca, trenlerin yalnızca on vagondan biri sigara içenlere ayrılacak.

Yasa, tüm işyerlerinde, yani büro ve fabrikalarda iş sırasında sigara içmeyi yasaklıyor. Dinlenme sırasında ise, sigara içenlerin "izole edileceği" bölmeler öngörüyor. Ayrıca bu bölmelerin belli teknik güçte, hesaplı kitaplı havalandırma sistemleriyle donatılma zorunluluğu var. 1 Kasım'a kadar Fransa'nın en çok iş yapan endüstri dalı, havalandırma teçhizatçıları. Her işyeri sahibi, harıl harıl havalandırma ve özel bölme yaptırıyor.

Duruma en çabuk ve en düzgün ayak uyduran ise, inanmayacaksınız ama, Seita. Biliyorsunuz Seita, ünlü Fransız sigaraları Gitanes ve Gauloises'ların yapımcı firması.

Yürürlüğe ha girdi ha girecek olan yasa karşısında ise en çok saçını başını yolup karalar bağlayanlar, elbette lokanta ve barlar. Tüm Fransa'nın ve özellikle Paris'in bir çeşit simgesi haline gelen barlar ve kahveler, ellerinden gelse, yasayı çıkaran sosyalist hükümeti çığ çığ yiyecekler. (Zaten altı ay sonraki genel seçimlerde bu fırsat ellerine geçecek).

Lokantalara gelince. Büyük lokantalar, bir bölümlerini gerçekten 1 Kasıma yetiştirmek üzere "sigara içmezler" hazırlıyorlar. Ancak, çoğu 10-15 masadan ibaret olan Paris lokantaları ateş püskürüyorlar.

Fakat konuyla ilgilenen pek çok toplumbilimci ve basın, 1 Kasım'dan sonra savaş dumanlarının tütmeye başlayacağını ve bu yasakların sigara düşkünleriyle düşmanları arasında çatışmalara, gerilimlere neden olacağını öne sürüyorlar.