Hatice'nin zaferi

LAİK olması gereken devlet okullarına türbanlı ya da çarşaflı devam eden kız öğrenciler yalnızca Türkiye'de değil, Fransa'da da tartışma yarattı. Fransız Danıştayı'nın, başlarını açmayı reddettikleri gerekçesiyle okuldan atılan ikisi Türk üç öğrencinin başlarını örtebileceklerini belirtmesi, laik çevreleri ayağa kaldırdı.

14 Aralık 1990 günü, Paris yakınlarındaki Montfermeil Jean Jaures Koleji'nin iki Türk öğrencisi Hatice ve Ayşe Balo ile Cezayir asıllı Samira Herua, başörtülerini çıkarmayı reddettikleri için okuldan atılmışlardı.

Üç öğrencinin velilerinin başvurdukları Danıştay, önceki günkü kararında öğrencilerin türban takabileceklerini bildirdi. Danıştay kararını, İnsan Hakları Bildirgesi, Fransız Anayasası ve 1989 yılında Milli Eğitim Yasası'na eklenen bir ara maddeye dayandırdı. İşin garibi, zamanın Milli Eğitim Bakanı Lionel Jospin ve sosyalist hükümet, söz konusu maddeyi o sıralar ülkeyi birbirine katan "türban" sorununu çözmek için yasaya eklemişlerdi.

Danıştay, kararında, bu yasanın "öğrencilere okul içinde dini inançlarını sergileyecek işaretler taşıma özgürlüğünü verdiği" yorumunu getirdi.

Danıştay'ın bu kararı Fransa'daki İslam çevrelerinde zafer olarak değerlendirilip kutlandı.

Ancak, karar üzerine, sağ ya da sol tüm Fransız basını ateş püskürmeye başladı. Le Figaro gazetesi olaya tam sayfa ayırarak, kararı ağır biçimde eleştirdi. Ancak, suçlanan Danıştay değil, 1989 yılında çıkarılan ve karşıt yorumlara açık bulunan Milli Eğitim Yasası'nın ara maddesi. Basın, öğretmen sendika ve dernekleri, veli kuruluşları, Meclis'in yeni bir kararname ile laik okullarda hiçbir öğrencinin dinsel işaret olabilecek davranışlarda bulunamayacağını açıkça belirtmesi yolunda baskı yapmaya başladılar.

Danıştay bu kararıyla ayrıca, aşırı sağ ve yabancı düşmanı kuruluşların eline de yeni ve etkili bir malzeme vermiş oldu. Sosyalist hükümetin yeni Milli Eğitim ve Kültür Bakanı Jack Lang'in konuyla ilgili ne gibi bir karar alacağı merakla bekleniyor.

Üç kız öğrenciye okuldan süresiz uzaklaştırma cezası veren kolej müdürü ve öğretmenleri de, cezanın kaldırılmasına ilişkin kararı "laik eğitime bir suikast, eğitimcilere ise hakaret" olarak değerlendirdiler. Ülkenin önemli öğretmen dernek ve sendikalarının "laik prensiplerden" taviz vermemek üzere mücadele edeceği ve protesto eylemlerine girişeceği bildirildi.

Kısacası, Fransa'daki "Türban şampiyonası"-nın yarı final karşılaşmaları oldukça heyecanlı geçecek gibi görünüyor.