'Germinal', beyazperdeye aktarılıyor
Milliyet · 25 Şubat 1993
"Germinal", Büyük Fransız Devrimi'nin uygulamaya koyduğu on aylık takvimde, tohumların yaşam bulduğu yedinci ayın adıdır. "Metre" kavramı ve ölçüsü de Fransız Devrimi'nin bir ürünü. Metre tuttu, evsenselleşti; on aylık takvim tutmadı, Gregoryen takvimini sürdürdü insanlık.
Ama "Germinal", yine de ölümsüzleşti. Bir yazarın, bir gazetecinin kaleminde vücut buldu; Emile Zola'nın en ünlü romanına ad oldu. 1885 yılında yazılan roman, 1993 yılında Fransa tarihinin en büyük bütçesiyle sinemaya aktarılıyor. Yönetmeni, Claude Berri. Baş oyuncusu, bugüne değin hiç film çevirmemiş, çevirmek aklına gelmemiş bir Fransız şarkıcısı: Renaud.
Yönetmen Claude Berri'nin, Türk müzikseverlerinin tanımadığı bu şarkıcıya başrol oynatmasının bir nedeni var: "Germinal", bir misyon filmi. Namuslu küçük insanların, yoksul madencilerin kapitalist sömürü düzenine karşı ayaklanmalarının öyküsü. Ne Emile Zola komünistti, ne Claude Berri, ne de Renaud. Ama ekonomik krizin çökerttiği insanlara, ezilenlere, işsiz kalanlara sahip çıkan bir duyguyu paylaşıyorlar yaptıkları işlerde.
Renaud, Fransız kültürünün temsilcisi bir şarkıcı. Küçük insanları anlatır tüm ezgilerinde. Işte Berri, bu yanı için Renaud'ya başrol oynatıyor. Filmin misyonuna gelince, 1885'teki bir ayaklanmayı anlatırken, günümüzün dramını yansıtmak istiyor yönetmen Berri. Bunun için de, bu kömür madenlerinde geçen öyküyü Kuzey Fransa'da çok yakınlarda kapanan madenlerde çekti ve 600 kişilik tüm oyuncu kadrosunu, madenlerin kapanmasıyla işsiz kalan madenciler arasından seçti.
İşsiz sayısının 3 milyonu aşmak üzere olduğu tüm Fransa, ekimde vizyona girecek filmi, 1885'in bir öyküsü olarak değil gelecek günlerin habercisi, bir kehanet olarak bekliyor. Gazeteci-yazar Emile Zola, bu romanı yazabilmek için kömür madenlerinde insanların yaşam kavgalarını izlemiş, inanılmaz ayrıntılar, bilgiler düşmüştü notlarına. Victor Hugo'nun romantik gençliğin ayaklanışını anlattığı "Sefiller"e karşı, bir cerrah soğukkanlılığıyla madencilerin içgüdüsel şahlanışını anlatmak istiyordu. Başardı.
Emile Zola'ya gelince... Romanda realizmin en büyük ustalarından sayılan bu dev, bir gece evinde, şöminede yaktığı kömürden zehirlenerek öldü.
Bakalım" Germinal", yönetmen Claude Berri'ye neler getirecek ve kendisinden neler götürecek?..
[Fotoğraf altyazısı: Emile Zola]
