Mitterrand'ı zor günler bekliyor

FRANSA'da genel seçimler bugün yapılıyor. Halen muhalefetteki De Gaulle'cü Parti'nin lideri Jacques Chirac, sağ kanat koalisyonu seçimi kazanırsa, Cumhurbaşkanı François Mitterrand'ın dış siyasete ilişkin yetkilerini kısacağını söyledi.

Chirac, Mitterrand'ın dış siyasette sorumluluğunun, ancak Sosyalist Parti seçimi tekrar kazandığı takdirde söz konusu olabileceğini bildirdi. Mitterrand, görev süresi dolana kadar, seçimin sonucu ne olursa olsun dış siyasette etkili olmaya devam edeceğini söylemişti.

Fransa'da bugünkü seçimler 577 seçim bölgesinde yapılıyor. Böylece her bölge, bir milletvekili çıkarıyor. Bu hesaba göre de, parlamentoya girecek olan 577 milletvekilinden 570'i, 'metropol' denilen anayurt Fransası'ndan seçilirken; yedisi ise, ülkenin denizaşırı toprakları olan Mayotte, St. Pierre et Miquelon, Yeni Kaledonya (iki milletvekili), Fransız Polinezyası, Wallis ve Futuna'dan seçilecek.

Seçimlerin birinci turunda adaylar, oyların salt çoğunluğunu ya da kayıtlı seçmen sayısının dörtte birine eşit oy sayısını sağlarlarsa, ikinci tura kalmadan seçilmiş sayılacaklar. Bu oranlar sağlanamadığı takdirde, ikinci turda "görece" çoğunluk oyunu alan aday seçilecek. Adayların ikinci turda eşit oy aldıkları durumlarda ise, en yaşlı aday seçimi kazanmış sayılacak.

Milletvekili olabilmek için 23 yaşını bitirmiş ve askerlik hizmetini tamamlamış olmak gerekiyor. Seçmen yaşının taban sınırı ise 18. Yüz kızartıcı suçlardan mahkümiyetleri bulunan kişiler, milletvekili adayı olamıyorlar. Aynı şekilde vali, kaymakam, yargıç, subay, okul müdürü gibi bazı devlet memurları da öyle. Seçildikten sonra ise, özel sektörde ve özellikle "tasarruf" ile ilgili çalışanların, bu görevlerinden ayrılmaları gerekiyor.

HARCAMA SINIRI

Her milletvekili adayının, seçim kampanyası sırasında harcayabileceği para tutarı, 500 bin Fransız frangı (yaklaşık 850 milyon lira) ile sınırlı. Oyların yüzde beşinden fazlasını alan adaylara, bu paranın onda biri devlet tarafından ödeniyor. Yine devlet, adayın seçim kampanyası sırasında bastırdığı seçim pusulalarının, afişlerin, bildirilerin kâğıt ve baskı harcamasını da karşılıyor. Bir adaya, özel kişilerin en fazla 30 bin, tüzel kişilerin ise 50 bin frank bağış yapması mümkün. Aday, seçim süresince yaptığı tüm kampanya harcamalarının muhasebesini tutmakla yükümlü. Eğer milletvekilleri, seçildikten sonra bütün muhasebe hesaplarını doğru bir şekilde vermezse, milletvekillerinin parlamenterlik görevi, seçim sonuçlarının iptali ile geçersiz kılınıyor ve bir süre aday olamama ya da para cezasıyla cezalandırılıyor.

[Fotoğraf altyazısı: François Mitterrand]