Avignon Festivali'nin nabzı bu yıl 'Türk' atıyor

AVİGNON, Fransa'nın güzel bir kentidir. Ancak dünyanın kulakları, "Avignon" deyince "tiyatro"yu duyar ister istemez. Çünkü bu şirin kent, 47 yıldır evrensel tiyatro festivalleri arasında çok özel ve önemli bir yer tutan bir sahne şenliğine kucak açar. Avignon Festivali'nde oyun oynamak, bütün tiyatrocular için büyük önem taşır.

Bu yıl 9 temmuz ile 2 ağustos arasında yapılacak olan Avignon Tiyatro Festivali'ne tam bir "Türk" çıkarması var. Memet Baydur yazar, Genco Erkal oyuncu, Ayşe Emel Mesci ise Halk Oyuncuları topluluğu olarak üç ayrı eserle Avignon seyifcilerinin karşısına çıkıyorlar.

Memet Baydur, bu yılın başında Fransa'nın Bretagne bölgesindeki "Theatre De Folle Pensee" topluluğu yöneticisi Roland Fichet'ten, ilginç bir öneri aldı. Roland Fichet, "doğum" üstüne 19 değişik yazara kısa süreli bir metin yazdırmak ve bunların hepsini bir oyunda bir araya getirmek istiyordu. Memet Baydur'un Türkiye'yi temsil ettiği bu çok yazarlı oyun, geçen hafta Saint Brieuc kentinde gösterime girdi. Şimdi Avignon Festivali'nin "in" bölümünde sergilenecek. Baydur, söz konusu prodüksiyon için yedi dakikalık bir eser yazmış bulunuyor. Iki kişilik. Bir erkek ve bir kadın. Adam, elinde boyundan büyük bir yumurtayla sahneye giriyor ve şenlik başlıyor... O yumurtanın içinden kendisi mi çıkacak? Kadın onun annesi mi, sevgilisi mi? Yaklaşık altı saat süren bir oyun olan ve 19 dünya yazarının imza attığı bu yapıt, bu yılki temsilleri dışında, 1999 yılını 2000'e bağlayan gece, yani yeni girilecek bin yılı kutlamak üzere pek çok ülkede aynı anda yeniden sahnelenecek.

Genco Erkal'a gelince... Bu büyük sanatçımız, üç Fransız tiyatro grubunun bir ortak prodüksiyonu olan ve Philippe Minyana'nın imzasını taşıyan "Nereye Jeremie?" adlı eserde başrol oynuyor. Oyunda Jeremie, dünyanın siyasal ve sosyal açıdan sıcak bölgelerine fantastik bir yolculuk yapan, biraz saf bir Batı kültürü temsilcisi. Genco Erkal ise, Jeremie'nin Afrika'dan Orta Doğu'ya, gittiği ülkelerde karşılaştığı 20 ilginç kişiliği canlandıran "aktör"ü oynuyor. Yirmi kişiliğe verdiği soluktan çok mutlu Genco. Kimi zaman bir balıkçı, kimi zaman yanan bir kadın oluyor. Kendisine oyunculuk açısından en ilginç gelen tablo, aynı anda bir Arap şeyhi ile bir sokak kadınını oynadığı bölüm. Bu bölümde Genco Erkal belinden aşağısı ile kadını, belinden yukarısıyla arap şeyhini canlandırmakta. Ünlü aktörümüzün evrenselçapını yansıtmaya aday "Nereye Jeremie?" adlı Fransız yapımı bu oyun da Avignon Festivali'nin "in" bölümünde sergilenecek.

Ayşe Emel Mesci ve Halk Oyuncuları topluluğu, Avignon'a kendilerinin sahneye koyup oynadıkları bir oyunla gidiyorlar. "Dünyaya Atılan Bir Çığlık" adlı oyun, bu ay Mitos Yayınları'nda üçüncü baskısı yapılan "Gülün Öteki Adı" kitabından yola çıkarak Ali Berktay'ın yazdığı özgün metine dayanıyor. Bu oyun, onuncu yüzyıldan öteye Anadolu'dan Fransa'nın güneyine yayılan Kathar mezhebi, Bogomilizm ile aynı odaklarda patlayan Şeyh Bedreddin öğretisi arasındaki sosyolojik bağlantıyı Nâzım Hikmet'in unutulmaz dizeleriyle sahne ışıklarına çıkarıyor. Ayşe Emel Mesci'nin nefis bir mizanseniyle Fransızca sergilenen oyun, yedisi Fransız toplam on beş kişilik oyuncu kadrosu ve estetiğiyle büyük bir prodüksiyon. Mustafa Altıntaş'ın imzasını taşıyan çarpıcı afişi ve Kudsi Erguner'in özgün müzik düzenlemesiyle, Avignon seyircilerini birçok bakımdan şaşırtmaya hazırlanıyor.