Gazeteci, yazar, köşe yazarı Mine G. Kırıkkanat

Tüm gazete yazıları / 1994

Haziran krizine karışmayacağız'

Milliyet · 10 Haziran 1994

DEVLET Bakanı Aykon Doğan OECD üyesi 25 ülkenin bakanlar düzeyindeki toplantısına katılmak için Paris'e gitti. Doğan Paris'te ekonomi gündemini meşgul eden sorunlarla ilgili sorularımızı yanıtladı:

SAADET ZİNCİRİNİ BONOYLA KIRDIK

1988'den beri izlenen düşük kur ve yüksek faiz politikasıyla Türkiye'ye sıcak para getirildi ve Türkiye'nin sınırlarını da aşan bir rantiye olgusu, bir rantiye çemberi ve saadet zinciri yaratıldı. Bu zincir, 5 Nisan kararlarıyla kırıldı. Rantiye grubu, dolara baskı yaparak gecelik faizlerin günlük yüzde 400, yıllık 2000 olmasına neden oluyordu. Hazine'nin çıkardığı üç aylık yüzde 50 faizli bonoların amacı, dolar ve rantiye arasındaki bu zinciri kırmaktı. Çünkü rantiyenin Hazine'ye maliyeti yıllık faizle 2000 idi. Halbuki çıkardığımız bononun yıllık maliyeti yüzde 406. Borçlanma hedefimizin 30 trilyon gerisindeyiz.

OPERASYON DOĞRU

Operasyonun doğruluğunu piyasada tes ettik. Geçen salı günü örneğin, hazine şöyle bir çıkış yaptı: sınır yok, faiz yok, bir aylığa kaçla gelirsiniz? Bize piyasa yine 10-14 trilyon dolarlarında bir parayı, bir aylık yüzde 14'le verebileceğini ifade etmiştir. Yani biz üç aylık yüzde 50'yi isabetli tahmin etmişiz. Piyasa bize, efendim size yüzde 8'le verebiliriz, deseydi, bizim yüzde 50'yi çok yüksek tespit ettiğimiz düşünülebilirdi. Ama bu olmadı. Önümüzdeki günlerde, enflasyon düşecek ve hesaplarımızın doğruluğu anlaşılacaktır, faizler de aşağı çekilecektir.

ÖZEL SEKTÖR ANLAŞACAK

Haziran sonunda bütün sanayici, tüccar ve ihracatçı arkadaşlarımızın, bankalarla belli asgari müştereklerde anlaşacaklarına hiç kuşkum yok. Çünkü bu tür krizleri yaşayan bütün ülkelerde devletin anlaşmazlıklara karışmasına, müdahale etmesine karşıyım. Ancak, devletin müdahalesi durumu daha da karıştırıyor. Özel kesimdeki yöneticiler, uzmanlar çok deneyimli. Bu sorunlarda devletten müdahale beklememek daha doğru. Haziran krizini fazla büyütmeye gerek yok, bu ay sonunda çözülecektir.

EK VERGİLER İYİ

Vergiler toplanıyor. Bu ay 42 trilyon beklerken 48 trilyon geldi. Ek vergi, önümüzdeki ay 15 trilyon olarak geliyor. İç borçlanma faizlerini ödemek için bütçemizde ödenek var.

AKARYAKIT FONU NU YÜKSELTEBİLİRİZ

Akaryakıt istikrar fonundan bir gelir kaybımız elbette söz konusu. Bu fonu biz 5 nisanda yüzde 25'e çıkardık, gün gelir yine 15'e çekeriz demiştik. Dünyada akaryakıtta 30 dolarlık bir fiyat hareketi oldu. Nedeni, Yemen savaşıdır. Eğer biz, istikrarı sağlamak için bu fonu kullanmasaydık, fonu niye kurdunuz o zaman diye sorarlardı. Önümüzdeki günlerde dış piyasalardaki yansımalara göre fonu yukarıya da çekebiliriz.

Gazetedeki hâli (büyütmek için tıklayın)

Gazete kupürü 1