Gazeteci, yazar, köşe yazarı Mine G. Kırıkkanat

Tüm gazete yazıları / 1994

Madrid'de üç dünya birbirine girdi

Milliyet · 6 Ekim 1994

MADRID'deki IMF ve Dünya Bankası'nın yıllık toplantısı, üç dünya arasında keskinleşen çelişkileri şu yüzüne çıkardı. "Üçüncü dünya", yani Latin Amerika, Asya ve Afrika'daki gelişmekte olan ülkeler, "Birinci dünyayı", yani Grup 7'yi oluşturan gelişmiş Batı ülkelerini, "İkinci dünyayı", yani eski Doğu Bloku ülkelerini kayırmakla suçluyorlar. Hatta birinci dünyanın tavrını "beyazların beyazları, Avrupa'nın Avrupa'yı tuttuğu bir tür ırkçılık" olarak niteleyenler bile var...

Bu suçlamaların nedeni, Batı ülkelerinin, IMF kredilerinde Rusya'ya ve Doğu Avrupa ülkelerine öncelik tanımak istemeleri. Pazar günü toplanan IMF interim komitesi, üç dünya arasındaki kavganın somut olarak sergilendiği alan oldu. Komite, önümüzdeki beş yıl içinde, IMF'in 20 milyar SDR (Özel Çekme Hakkı, IMF'in para birimi) gelişmekte olan ülkelere (yani "üçüncü dünyaya"), 16 milyar SDR de Rusya ve Doğu Avrupa ülkelerine (yani "ikinci dünyaya") kredi açması konusunu görüştü.

Gelişmiş Batı ülkeleri, enflasyonist etkisi olacağı korkusuyla bu kredilerin açılmasından yana gözükmüyorlardı. (Gerçi bazı bankacılara göre bu da biraz tutarsız bir gerekçeydi, çünkü 36 milyar SDR'lık bir tutar, dünya rezervlerinin yalnızca yüzde 5'ini oluşturuyordu). Ancak, IMF bir kredi açacaksa, bunun da öncelikle Rusya ve Doğu Avrupa ülkelerine yönelik olmasını önerdiler. Sonuç olarak 16 milyar SDR'lık krediyi onayladılar, 20 milyar SDR'lık krediyi onaylamadılar. Bunun üzerine, kızan "üçüncü dünya" delegeleri "ya hep, ya hiç" diyerek tasarının karşısında oy kullandılar. Böylece, komite bir karar almak için gerekli yüzde 85'lik çoğunluğa ulaşamadı ve Grup 7'yi oluşturan gelişmiş Batı ülkeleri, gelişmekte olan ülkeler karşısında bir yenilgiye uğradılar.

GÜNEY KIZGIN

Gelişmekte olan ülkeleri oluşturan "Güney"in, gelişmiş ülkelerle eski Doğu Bloku'nu oluşturan "Kuzey" karşısındaki bu isyanı, daha önce de Avrupa Birliği çerçevesinde patlak vermişti. Birçok "Güney" ülkesi Avrupa Birliği ile ilişkilerini geliştirmek için yıllardır çaba harcarken, demir perde yıkılır yıkılmaz, Batı Avrupa, bütün dikkatini Doğu Avrupa üzerinde topladı. "Güney" ülkeleri unutuldu. Batı Avrupa ülkeleri, Polonya, Macaristan, Çekoslovakya ve Rusya başta olmak üzere eski komünist ülkelere yöneldiler. Üstelik ABD de Avrupa'yı bu konuda destekledi. Böylece unutulan Güney ülkelerinin hıncı giderek arttı. Bu hınç, IMF - Dünya Bankası toplantısında iyice su yüzüne çıktı.

[Fotoğraf altyazısı: DÜNYA BANKASI'NA SAHTE DOLAR! Madrid'deki toplantı değişik protestolara neden oluyor. Çevreci örgüt Greenpeace'in militanları, 50. kuruluş yıldönümünü kutlayan Dünya Bankası Başkanı Lewis Preston'ın eline bir sahte dolar tutuşturdu. Doların üzerinde, Frankestein'la Dünya Bankası'nı bir araya getiren "World Bankenstein" ve "50 yıllık yıkım" sözleri yazılıydı. Preston doları gülerek kabul etti.]

Gazetedeki hâli (büyütmek için tıklayın)

Gazete kupürü 1Gazete kupürü 2