'Sezar'ın hakkını Sezar'a vermedi'

FRANÇOIS Mitterrand'ı en "alçak"lardan, en yükseklere taşıyan olağandışı kişiliğinin iki çarpıcı özelliği var. Güvenilir dostluğu ve sonsuz kindarlığı. Yazar Françoise Sagan, arkadaşı François için "On dört yıldan beri, kaderin her sillesini yediğimde, işi başından aşkın olmasına karşın bu adamın bir inceliğiyle karşılaştım" diyor. "Deliliklerimi hoş gördü, öfkelerimi açıklamaya çalıştı, gururuma destek verdi. Hayatımı kurtardı benim." Aynı Mitterrand'ın Yahudi kasabı Rene Bousquet ile olan dostluğunu bugün bile savunduğu ve bu savunmayı ölüme çeyrek kala, kitaba geçirdiği de düşünülecek olursa, kendisini "güvenilir dost" nitelendirenlerin ne kadar haklı olduklarını daha iyi anlaşılır.

Kindarlığına gelince, Mitterrand yaşamında belki en çok Charles De Gaulle'den nefret etti. General için "19. yüzyıla ait ve yaşadığı zamanın tüm büyük düşüncelerini ıskalamış bir adam!" diyordu. De Gaulle'ün yerleştirdiği doktrini "Fransız direnişi sırasında edindiğimiz ahlak değerlerin saptırılmasıdır" diye tanımlıyor, "Gaullisme, iktidara gelebilmek için orduyu kullandı ve iktidarda kalabilmek için bir rejimi zorbalık haline getiren her türlü askeri yöntemi uyguladı!" eleştirisini yapıyordu.

Ancak bazıları Mitterrand'ı iktidara gelmeden önce yerden yere vurduğu De Gaulle'ün tüm ilkelerine sonradan sahip çıkmak, ancak bütün bunları General'in adını ağzına almadan yapmakla suçluyor. Siyaset bilimcisi Alain Peyrefitte, Mitterrand'ı, "Sezar'ın hakkını Sezar'a vermeyen adam" olarak tanımlıyor.

Mitterrand, 5. Anayasanın "kralcı", "totaliter" ve "antidemokratik" diye tanımladığı maddeleri sayesinde 3 azınlık Sosyalist hükümete ülkeyi 10 yıl boyunca yönetmek olanağı verdi. "De Gaulle'ün yarattığı kurumlar," diyordu Mitterrand, "Fransa'yı bir güçlü önder ve hepimizin yerine karar veren bir kurtarıcının güdümüne sokuyordu. Sol kesim bu oyuna gelmeyecekti..." diye yazıyordu anılarında. Oysa o beğenmediği anayasa ve kurumlar için, iktidara geldikten sonra: "Benim için biçilmemişlerdi, ancak giyindim ve alıştım!" diyecekti.

Yarın: İntihar dostları