Fransa'dan Irak resti

NEW York'ta BM ile Irak arasında sürdürülen ve Kerkük - Yumurtalık boru hattının da ağırlıklı bir yere sahip olduğu petrol görüşmelerinde, Fransa'nın ılımlı bir tutum izleyerek diğer Güvenlik Konseyi üyelerinden değişik bir çizgi ortaya koyduğu gözleniyor.

Toplantı öncesi Irak'a heyet üstüne heyet gönderen Fransa, BM Genel Sekreteri ile Saddam Hüseyin arasında aracılık yaptı ve Irak petrollerinin kısıtlı satışına ilişkin 986 sayılı kararın uygulamaya konulması ve ambargonun gevşetilmesini sağlamak başta olmak üzere, ABD'ye "ambargo yumuşatılmadığı takdirde Fransa'nın tek başına bazı kararlar alabileceği" mesajını verdi.

Aynı baskıyı New York'taki görüşmelere de yansıtmak amacıyla Fransız Parlamentosu'nda, Irak'a özel ziyarette bulunan eski Dışişleri Bakanı Jean Bernard Raimond'un raporu görüşülüyor. Chirac'ın özel elçisi olarak Bağdat'ta Saddam ile görüşmelerde bulunan Raimond, bu raporda "Irak'a yönelik ambargonun hafifletilme kararı New York toplantısından mutlaka çıkmalıdır. Fransa, Irak'ın güneyindeki 32. paralel denetim uçuşlarına artık katılmamalıdır. Bu denetim hiçbir işe yaramaz hale gelmiştir, çünkü bölgede herhangi bir karışıklık kalmamıştır. Amaç, Irak'ı içine alındığı kıskaçtan yavaş yavaş çıkarmak olmalıdır" diyor.

Raimond'un raporunun parlamentoda onaylanması halinde, Fransa, 32'inci paralelin güneyinde uygulanan ve Şiileri Saddam rejimine karşı korumayı amaçlayan müttefik denetim bölgesinde artık yer almayacak.

Öte yandan Paris yönetimi, Irak'a karşılıksız "insani yardım" gönderme kararını, Mart ayında devreye sokuyor.

Bütün bu çalışmalar ve siyasal mesajlar, Fransa'nın yakın bir gelecekte Saddam rejimiyle yeniden işbirliği başlatacağına ve Irak'la savaş öncesi yaptığı "ayrıcalıklı" ticaret ilişkilerini canlandıracağına kanıt olarak gösteriliyor.

[Grafik: IRAK- BM PETROL GÖRÜŞMELERİ — Irak, 1990'da Kuveyt'i işgalinden bu yana BM tarafından konulan ambargoyla yaşıyor. BM Güvenlik Konseyi, geçen yıl 986 sayılı tasarıyla Bağdat'ın, 6 aylık temel insani ihtiyaçlarını karşılaması için 2 milyar dolarlık petrol satmasına izin vermişti. 2 milyar dolar nasıl paylaştırılacak: 1 milyar 300 milyon ila 1 milyar 360 milyon dolar, Irak'ın insani ihtiyaçları, ilaç alımı ile Kuzey Iraklı Kürtler için harcanacak; BM'ye silahların imhası için ödenecek masraf 40 ila 100 milyon dolar; Körfez Savaşı zararları için 600 milyon dolar. Üretimlerin karşılaştırması (günlük üretim, varil): Irak'ın Kuveyt'i işgali öncesindeki üretimi 3 milyon; yeni tasarıyla üreteceği 700,000.]