Malraux, kutsal mezarda

“Muzafferler”, “İnsanlık Hali” ve “Umut” romanlarının yazarı, Fransa'nın Hindiçini savaşını ilk kez dile getiren edebiyatçı, İspanya İç Savaşı'nda Cumhuriyetçilerin safında çarpışan “Espana” hava filosunun komutanı, Almanlara karşı savaşan Fransız direnişçisi ve General De Gaulle hükümetlerinin unutulmaz kültür bakanı Andre Malraux, ölümünden yirmi yıl sonra Pantheon'a giriyor.

Pantheon, Fransa'nın “vatana hizmet etmiş büyük insanlarının kabiri” sayılan bir anıt ve Andre Malraux ölümlerinden sonra buraya gömülmek onuruna erişen yetmiş ikinci Fransız. Sosyalist devlet adamı ve direnişçi Jean Moulin, Jean Monnet ve Rene Cassin'in bulunduğu kabri paylaşacak olan Andre Malraux, kültür bakanı olduğu sırada Jean Moulin'in Pantheon'a gömülmesini sağlamış ve tören sırasında edebiyat tarihine geçen bir nutuk söylemişti. Pantheon anıt mezarına gömülmek demek, Fransız devleti nezdinde “kutsallık” anlamına geliyor. Malraux, General De Gaulle'ün inançlı yakını olarak Fransa'daki Gaullisme siyasal akımının büyük temsilcilerinden biri sayılmakta. Aynı akımın devamı olan Cumhuriyetçi Birlik Partisi RPR saflarından cumhurbaşkanlığına seçilen Jacques Chirac, Elysee Sarayına yerleştiğinden beri ilk kez bir devlet ve sanat adamının Pantheon'a girmesi için gereken kararnamenin altına imzasını attı. Andre Malraux'nun cenazesinin Pantheon'a nakledilmesi için hazırlanan büyük törende, Malraux'yu “yücelten” söylev cumhurbaşkanı Jacques Chirac tarafından verilecek.

Eski cumhurbaşkanı François Mitterrand zamanında Pantheon'a yedi kişinin kabri taşınmış ve sonuncular, Marie ve Pierre Curie çifti olmuştu. Pantheon'a gömülmesi gerekirken kabri burada olmayan 20.yüzyılın en büyük Fransız devlet adamı ise, General Charles De Gaulle. De Gaulle, vasiyetnamesinde devlet töreninin reddederek doğduğu yer olan Colombey Les Deux Eglises köyünde gömülmek istemiş ve sade bir törenle toprağa verilmişti. Vasiyetnamede gömülmek istenilen yer açıkça belirtildiği takdirde, vatana mal olmuş kişilerin Pantheon'a alınması imkansızlaşıyor. Andre Malraux, Pantheon'a biraz da çok bağlı olduğu lider, De Gaulle'ün yerine giriyor.

Andre Malraux kimdir?

1901 yılında Paris'te doğan Andre Malraux, gerçeküstü biçemde yazdığı “Kağıt Aylar” ve “Çılgın Krallık” kitaplarından sonra Khmer heykelleri aramak için gittiği Çin'de, komünist devrimcilerle ilişki kurdu. Bu yolculuktan sonra “Muzafferler” ve “Kral Yolu” romanlarını yazdı, devrim temasını işlediği “İnsanlık Hali” romanı ile Goncourt ödülünü kazandı. Nazi rejimini “Aşağılamak”, Faşist İspanyol rejimini “Umut” romanlarıyla eleştiren Malraux, henüz Enternasyonal Tugaylar İspanya'ya gelmeden önce, Madrid'i savunmak için “Espana” hava filosunu kurdu ve komutanlığını üstlendi. İspanyol cumhuriyetçilerinin yenilmesi üzerine Fransa'ya dönen yazar, bir süre sonra Almanlara karşı savaşan direnişçi örgütüne katıldı. Sol görüşlerinden yavaş yavaş uzaklaşarak General De Gaulle'ün en yakın düşünce ve kader arkadaşı oldu. Büyük bir kültür adamı olan Malraux, estetik filozofuydu. De Gaulle döneminde yüklendiği kültür bakanlığı sırasında, Fransa, kendisini bugünlere taşıyan kültür devrimini yaşadı ve halen izlenen kültür politikası belirlendi. Kendisinden, çağın en büyük yazarlarından biri olmanın dışında, ülkesine damgasını vurmuş ve yeri doldurulamayan kültür bakanı olarak söz ediliyor.