Gazeteci, yazar, köşe yazarı Mine G. Kırıkkanat

Tüm gazete yazıları / 1997

Solun büyük zaferi

Milliyet · 2 Haziran 1997

FRANSA'da ikinci turu dün yapılan genel seçimlerde, son günlerde kazanması beklenen sol, bütün tahminleri geride bırakarak, dört yıl arayla iktidarı yeniden ele geçirdi. Dün gece açıklanan ve kesin sayılan sonuçlara göre, Lionel Jospin liderliğindeki Fransız Sosyalist Partisi, 577 sandalyeli parlamentoda 289 milletvekilliği kazanarak salt çoğunluğu tek başına sağladı. Seçim öncesi parlamentonun 484 milletvekilliğiyle ezici çoğunluğunu elde tutarken, erken seçim kararı vererek dünkü yenilgisini kendi elleriyle hazırlayan merkez sağ Cumhuriyetçi Birlik (RPR) ve Demokratik Birlik (UDF) koalisyonu bağımsız sağ ile sandalyesi 243'e düştü.

Fransız Komünist Partisi'nin 36, Yeşillerin 8, bağımsız solun 8 milletvekilliği kazandığı parlamentoda, yalnız Sosyalist Parti - Yeşiller ile Komünist Parti'nin toplam sandalye sayısı 333'e erişerek rahat bir çoğunluğu sağlıyor. Ancak Sosyalist Parti, Komünist Parti'yle anlaşmak istemediği takdirde bile parlamentoyu rahat çalıştıracak geniş çoğunluğa, Yeşiller 'le sahip oluyor.

Dört yıl önce büyük bir zaferle girdikleri parlamentodan, yarı yarıya azalarak çıkan merkez sağ koalisyon partilerinden en büyüğü, Jacques Chirac'ın eski başkanı olduğu RPR, 125 milletvekili çıkardı. Eski Cumhurbaşkanı Valery Giscard d'Estaing'in başkanlığındaki diğer koalisyon ortağı UDF ise 110 milletvekilliği ve bağımsız sağ adaylar, 8 sandalye kazandı.

Le Pen: Bu bir felaket

Seçimlerin anahtarını oluşturan aşırı sağcı Ulusal Cephe, birinci turda kendisine 1 milyonun üzerinde oy verilmesine ve oy oranının yüzde 15'ini alarak, örneğin yüzde 9'larda kalan Komünist Parti'den daha büyük bir performans göstermesine karşın, seçim sisteminde kendisine baraj oluşturan kademeli oranlama yüzünden, dünkü seçimlerde yalnızca 1 milletvekilliği kazanabildi. Lideri Jean Marie Le Pen'in milletvekilliğine adaylığını koymadığı seçimlerde, Ulusal Cephe'nin tek milletvekili, belediye başkanlığını daha önce ele geçirdiği Toulon kentinden Jean Marie Le Chevallier. Ulusal Cephe'nin gelecekteki parti başkanı olarak kabul edilen Bruno Megret, bu seçimlerde Sosyalist aday karşısında yenilerek parlamentoya giremedi.

Chirac'ın "kişisel" bir yenilgiye uğradığını ve istifa etmesi gerektiğini söyleyen ırkçı Le Pen, seçim sonuçları için, "Bu, bir yenilgi değil, bir felakettir" dedi.

Neler etkiledi

Sosyalist Parti başta olmak üzere Fransız soluna zafer sağlayan söz konusu seçim sonuçları, ülkede "Sol kazanmadı, ama sağ kaybetti" sözüyle yorumlanıyor. Bu yorum, Fransız halkının merkez sağ koalisyonun izlediği aşırı liberal serbest piyasa ekonomisine "hayır" demesi, ulusal çapta büyük fedakarlıklara yol açan EURO ortak para birimi, yoğun tarım politikası gibi AB takvimlerine karşı çıkması ve özellikle Maastricht Anlaşması'nı reddetmesi olarak algılanıyor.

Merkez sağ "as" başkanı, Cumhurbaşkanı Chirac, önümüzdeki beş yıl boyunca Sosyalist bir hükümetle iş birliği yapmak zorunda kalacak. Fransız seçmeni, sağ ve solu bir araya getiren bu iki başlı icraat mekanizmasıyla dengeli bir yönetim istediği mesajını veriyor.

Fransa'da 1986 ile 88 yılları arasında sosyalist Cumhurbaşkanı Mitterrand da, Chirac Başbakanlığı'ndaki bir sağ hükümetle iş birliği yapmak zorunda kalmıştı.

Jospin: Hedef değişim

Sosyalist lider Jospin, sol ittifakın ezici zaferinin ardından yaptığı konuşmada, "Fransa, Avrupa siyasetinde değişim için oy kullandı" dedi. Cumhurbaşkanı Chirac tarafından hükümeti kurmakla görevlendirilecek olan Jospin, ülkenin güneyindeki Cintegabelle'de coşkulu kalabalığa yaptığı konuşmada, Sosyalistlerin, tüm Fransız halkının çıkarlarına yönelik farklı bir siyaset ortaya koyacaklarını söyledi. Jospin, bu seçimlerde halkın, gerçek bir değişim, adalet, demokrasi ile sosyal hayatın tamamen yenilenmesi, insanlığın hizmetinde bir ekonomik ve sosyal siyaset isteğini ortaya koyduğunu ifade etti.

[Fotoğraf altyazısı: Sosyalist Parti Lideri Lionel Jospin zafer sevinciyle sokaklara dökülen yandaşlarını böyle selamladı...]

Juppe'den onurlu veda

FRANSA Başbakanı Alain Juppe, geçtiğimiz hafta ilk turu yapılan erken genel seçimlerde, sol ittifakın kendilerini geçmesi üzerine bugünden itibaren Başbakanlıktan istifa edeceğini açıklamıştı. Juppe dün de solun kazandığını gösteren ilk seçim sonuçlarının ardından, "Fransa halkını, doğru yolda gittiğimiz konusunda ikna etmeyi başaramadık" dedi. Juppe, "Halk konuştu. Kararları egemendir. Hepimiz buna saygı duyuyoruz. Fransa'yı yöneteceklere ve Fransa'ya iyi şanslar diliyorum" şeklinde sözlerini tamamladı.

Gazetedeki hâli (büyütmek için tıklayın)

Gazete kupürü 1