100 yıllık pardon

FRANSA Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, Almanlara bilgi satan bir Fransız subayı yerine suçsuz bir subayın (Dreyfus) salt Yahudi diye prangaya mahkum edilmesinin yüzüncü yıldönümünde, bu yanlış karardan dolayı özür diledi.

Tarihte "Dreyfus Vakası" olarak adlandırılan ve Fransa'da bir hükümetin düşmesine, Fransız ordusunun da yeniden yapılanmasına neden olan bu casusluk olayı, 12 Ocak 1898'de yaşandı. Bu tarih, sonraki yıllarda Fransa'da çeşitli etkinliklerle kutlanmaya başlandı. "Dreyfus Vakası"nın yüzüncü yıldönümü nedeniyle bu yıl Fransız basını olağanüstü etkinlikler gerçekleştiriyor. Fransa Cumhurbaşkanı Chirac da, yaptığı açıklamada, Dreyfus kararının yanlışlığından dolayı özür diledi. Chirac böylece, Yüzbaşı Alfred Dreyfus'un yakınlarına 100 yıl gecikse de Fransız devletinin pişmanlığını bildirerek, onların acısını bir asır sonra hafifletmiş oldu.

12 Ocak 1898'de, tüm kamuoyunun suçlu olduğuna inandığı ve yedi yıldan beri prangaya mahkum edilen Yahudi subayı Dreyfus'un masumiyetini savunduğu bir mektubu kaleme alan ünlü yazar Emile Zola, "Itham ediyorum" başlığını taşıyan ve zamanın cumhurbaşkanına yönelttiği bu mektubu, Aurore gazetesinde yayınladı. Zola, mektubunu, asıl suçluları açıkladıktan sonra itham ettiği Fransız subaylarının adlarını yazarak bitirdi. Zola'nın bu mektubunu basan Aurore gazetesinin 300 binlik baskısı, hemen tükendi. Zola, mahkemeye verilerek Fransız ordusuna hakaretten bir yıl hapse mahkum edildi. Bunun üzerine Zola, İngiltere'ye kaçmak zorunda kaldı. Zola'nın zorunlu İngiltere sürgünü sırasında gerçek ortaya çıktı. Dreyfus prangadan kurtuldu ve gerçek casus Albay Esterhazy ile işbirlikçileri ordudan tasfiye edildi. Suçlulardan biri de intihar etti.

Fransa'da hükümetin düşmesine neden olan bu olayın sonunda Leon Blum cumhurbaşkanı seçildi ve Zola, İngiltere'den geri döndü. Dreyfus Vakası, bugün bile Fransa'da hukuk tarihindeki hatalara örnek olarak gösteriliyor.

[Fotoğraf altyazısı: İşte gerçek özür. Bayrağı simgeleyen üç renkle aydınlatılan Fransa Ulusal Meclisi, Emile Zola'dan, Dreyfus'tan özür diliyor; ünlü yazarın mektubunun manşetten yayınlandığı 13 Ocak 1897 tarihli L'Aurore gazetesinin birinci sayfası (üstte) temsili olarak binanın duvarına yansıtılmış (yanda)...]

[Fotoğraf altyazısı: İşte kahramanlar. Casuslukla suçlanan Alfred Dreyfus ve onu savunan Emile Zola, bir dönem Fransız kamuoyunu siyasi ve ahlaki açıdan ikiye böldü. Zola'nın "Suçluyorum" mektubunu yazışının 100. yılında Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac tarihi açıklamasını yaptı; skandalın masumiyetini teslim etti]