OECD anlaşması Türkiye'ye de yaracak

ULUSLARARASI İktisadi ve Kalkınma Teşkilatı OECD üyesi ülkeler arasında hazırlanmakta olan ve Türkiye'nin de katıldığı "Çok taraflı yatırım anlaşması" MAI'nin hazırlık çalışmaları sürerken çerçevesi de belli olmaya başladı. MAI, bugüne değin ülkeler arasındaki yatırımları, sayısı 1600'ü bulan ikili anlaşmalar çerçevesinde belirleyen kuralları evrenselleştirerek OECD ülkeleri arasında genel bir anlaşma niteliğine oturtmak amacını güdüyor. Yabancı sermaye hareketinin serbestleşmesi yönünde yapılan bu düzenlemenin, bakanlar düzeyindeki 22 toplantının tümüne ve uzmanlar düzeyindeki tüm çalışmalara katılan Türkiye, yeni anlaşma hazırlıklarından yararlanarak 1986 yılında OECD "Sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi kodu"na koyduğu genel rezervi kaldırarak, yerine "ülke çekincelerini" içeren listeyi yayınladı. Türkiye'ye giren ve girecek olan yabancı sermayeyi mevcut mevzuat içindeki koşullar çerçevesinde uluslararası güvenceye alacak MAI anlaşması, Türk yatırımcıların da yabancı ülkelere yaptığı yatırımları da aynı güvencelerle donatıyor. Çok Taraflı Yatırım Anlaşması, kapsamı çok geniş olarak tüm ekonomik sektörleri kapsayacak biçimde tasarlanan ilk uluslararası anlaşma. İki yıldan beri süren müzakereler sonucunda benimsenen bu yaygınlığa karşın, MAI akti, tarafların koyacakları çekincelerle korumak istedikleri belli sektörleri anlaşma kapsamı dışında tutma olanağını veriyor.

Kültür sorunu

MAI müzakereleri sırasında, "kültür yatırımlarının da ulusal kültüre öncelik" konusunda A.B.D. ile Fransa, Belçika ve İtalya'nın başı çektiği AB ülkeleri çatışmasında, Türkiye, kültürü anlaşma dışı tutmak isteyen AB ülkelerinin yanında yer almış ve kültür konusuna genel çekince koymuş bulunuyor.

Yeni anlaşma, devletlerin gerek tekelleştirme, gerekse özelleştirme konularında ilan etmek ve kaldırmak yetkileri olduğuna ilişkin görüş birliğine varıldı. MAI yabancı sermayeye, yerli sermaye ile "çekinceli sektörler" dışında eşit muameleyi öngörüyor.