1038 numaralı dosya

Avustralya'nın küçük kasabası Medindie'de yaşayan Annie Bosisto,

oğulcuğunun ölümünü ona yazdığı son mektubun geri gelişiyle öğrendi. 6 Mart 1917 tarihli mektubun üstüne iki kırmızı çizgi çekilmiş ve arasına 'savaşta öldü' damgası basılmıştı. Ancak

aradan aylar geçiyor ve şehit oğulun cesedi bulunamıyordu. Britanya ordusu, 1038 numaralı dosyayı kapadı. Çünkü dosyası kapanmayan kayıp askerlere, maaş ödemek zorunluluğu vardı. Baba Bosisto, oğlunun acısına dayanamadı ve birkaç ay sonra öldü.

Ana, hâlâ bir umut besliyordu içinde. Kızıl Haç'a yazdığı mektupta: "Oğlumun yaşadığına inanıyorum. Belki belleğini yitirmiş, belki tutsak alınmış ve bize yazmak olanağından yoksundur," diyordu. Ve dilekçesine, oğlunun tarifini eklemişti: "Avustralya'dan gittiğinde 1.80 boyunda, 70 kilo ağırlığında ve mavi gözlüydü. Saçları siyahtır ama, Fransa'da ağardığını yazdı. İki hafta sonra 23 yaşında olacaktı..."

Russel George Bosisto adlı delikanlının akıbeti öğrenilemedi ve adı, Birinci Dünya Savaşı'nda Fransa'da ölen ve cesetleri bulunamayan 9000

Avustralyalı askerle birlikte, Amiens'teki anıtın üstüne yazıldı.

1997'nin Aralık ayında, Somme bölgesinde çiftçilik yapan Michel Thulliez, tarlasına bezelye ekmeye hazırlıyordu. Traktörün tırmığı madeni bir kemere takıldı. Köylü Thulliez, tırmığı kaldırdığında, kemerin ucunda ve lime lime üniformasının içinde 82 yıldan beri bulunmayı bekleyen asker Bosisto'nun iskeleti sallanıyordu. Zamanın aşındırmadığı künyesinde: 2. Avustralya Piyade Tümeni, 27. Tabur ve adı yazıyordu.

Piyade Bosisto'nun macerası, Avustralyalı gencecik bir memurken silah altına alınıp İngiltere için dövüşmek üzere gemiye bindirildiği Beachport Limanı'nda, 31 Mayıs 1915'te başlamıştı. Büyük Britanya donanmasının birinci lordu Sir Winston Churchill, Almanları zora sokmak için Gelibolu'da yeni bir cephe açmıştı. "Ancak," diye yazacaktı tam 83 yıl sonra Le Journal du Dimanche gazetesinden Vincent Ejarque: "Mustafa Kemal'in (gelecekteki Atatürk) askerleri, umulandan daha zorlu çıktılar. Çanakkale savaşları tam bir fiyaskoyla sonuçlandı ve müttefiklere 30 bini Avustralyalı ve Yeni Zelandalı, toplam 145 bin askere mal oldu. Churchill ise 20 yıl süreyle kızağa çekilmekle cezalandırıldı."

Çanakkale'den geri çekilen genç Bosisto'nun tümeni, önce Mısır'a ardından Fransa'ya gönderildi, sevgili okurlar. Ve genç ve hazin yaşamı, Somme savaşında bir top mermisiyle sona erdi. Cesedi, 83 yıl boyunca onu saklayan toprağın bağrından çıkarılıp dün, yine o yabancı topraklarda, ama adını taşıyan bir mezara nakledildi. Ve cenaze töreninde, Avustralya'dan gelen yüzyıllık üç savaş gazisi, sürü sepet devlet adamı vardı.

Belleği olmayan toplumlar, ne kazandıklarının, ne de yitirdiklerinin değerini bilirler. İyi ki mağlupların belleği var da, bize de zaferlerimizi anımsatıyorlar.