Doğrudan demokrasi

Belki hepimizin henüz yok, ama Internet dediğimiz iletişim aracı, sanırım biten yüzyılın başlayan yüzyılı etkileyecek en önemli buluşu. Anımsarsınız: önce herkesin buzdolabı yoktu. Buzdolabı lüks olmaktan çıkınca, televizyon lüks oldu. Televizyon çıkınca, cep telefonu vb. İşte Internet de böyle bir araç ve 21. yüzyılda, hemen herkesin olacak. Bu iletişim biçiminin, küresel dediğimiz ve tüm dünyanın izlemek zorunda kaldığı ekonomi ile birlikte yayılması, bir rastlantı değil. Sınırları kaldıran bir ekonomiye, elbette sınırsız bir iletişim gerekliydi. Eğer hayal görmüyorsam, Internet olgusunun pek yakın bir gelecekte 'demokrasi' kavramını da değiştireceğini düşünüyorum.

Güzel Türkçemizde, 'Burama geldi!' diye bir deyiş vardır. Bıkkınlık ve öfkelerimiz, kimi kez gırtlağımıza kadar çıkar, kimi kez gelir kafatasımıza dayanır. Pek çoğunuzun aynı fikri paylaştığına eminim: Yalnız Türkiye'de değil, tüm dünyadaki tüm politikacılardan, insan soyunun, 'Burasına geldi!' Demokrasi diyorlar, dört yılda bir oy hakkı veriyorlar; dünyanın giderek hızlanan temposu içinde bırakın dört yılı, dört günde her şey değişebiliyor ve biz, üstelik bizim tek tek eleyip seçemediğimiz, çoğu yeteneksiz ve yararsız, bir bölümü tümden zararlı yüzlerce milletvekilini, onların analarını danalarını, yıllarca ve yıllarca vergilerimizle ve hiçbir milletin almadığı yükseklikte maaşlarla besliyoruz. Ölümlerine dek ayrıcalıklar tanıyor, önce kendilerinin, sonra karılarının ve kızlarının emekliliklerini de ödüyoruz. En düzeysiz, en yeteneksiz, en kötüleri elbette Türkiye'de. Ama inanın, başka ülke parlamentolarında da ezici çoğunluğu asalak bu adamların.

İşte tüm dünyada henüz parlamento aracılığıyla yürüyen demokrasi sistemini, 21. yüzyılda Internet'in yeniden yapılandıracağını düşünüyorum. Bu umuda aylar önce okuduğum bir haberle kapıldım. Haberde, ABD'nin California eyaletinde, yalnız 1997 yılı içerisinde Internet yoluyla 157 referandum yapıldığı yazıyordu. Zaten İsviçre de, yüzyıldır ve Internet'siz olarak referandumlara dayanan bir demokrasi örneği. Düşünün, bir yasa oylanacak. 500 küsur milletvekili, bir sürü çıkar ve siyasal hesaplarla, zar zor ya toplanır ya toplanamaz, yasa ya çıkar ya çıkamaz, bazen de kuşa çevrilip çıkar. Derken aklama zamanı gelir, hepsi hızla toplanır, toplum yararına yasalar beklerken, bazı raporlar hasır altı, hasır altı edilemeyen büyüklükteki raporlar göz ardı edilir ve yolsuzlar pirüpak.

Oysa Internet'in, buzdolabı gibi yaygınlaştığı bir gelecekte, seçmenlerin, yani halkın bir düğmeye basarak, anında sonucu alınan referandum yoluyla tüm yasaları kabul ya da reddi mümkün olacak. Demokrasiler, reklamlardaki 'doğrudan banka' gibi, gişe ve aracının kaldırıldığı, vekilin değil, milletin oy kullandığı bir sisteme dönüşecekler. Siyasal yönetim ve kadrolaşma yeniden yapılanacak. Devletin elbette taslaklar hazırlayacak, sunacak, tanıtacak, anayasaya uygunluğunu onayacak ve uygulayacak kurumları, makamları

olacak. Ama pek yakında ve demokratik dünyada, sistem doğrudan uygulanacağı için bunca büyük bir temsil heyetine, yüzlerce parlamentere gerek kalmayacak.

Türkiye değilse bile dünya, işte o günlere girdiğinde, sevgili okurlar, demokratik milletlerin kayıtsız şartsız sahip oldukları egemenlik hakkını, aracısız ve komisyoncusuz kullanabildiğini de göreceğiz.