Gazeteci, yazar, köşe yazarı Mine G. Kırıkkanat

Tüm gazete yazıları / 1999

Bilinmeze yolculuk

Radikal · 19 Aralık 1999

Paris Metrosu'nda, insanlar konuşmaz. Hatta bakışmaz. Her ne kadar New York'taki kadar tehlikeli değilse de gözünü başkasının gözüne dikmek, Paris'te de insanlar bakışlarını kaçırırlar. Yüzyıllık metro geleneğinden mi desem, yoksa artık Fritz Lang'ın Metropolis'ini andıran aşırı otomatizasyon yüzünden mi bilmem, terbiyeyle ilgisi olmayan bir metro adabı gelişmiştir bu yeraltı tünellerinde. Yolcular, kalabalıklar içinde yalnızdırlar. Hep birlikte aynı yöne gitseler de; dirsekler, dizler, saçlar ve kokular birbirine değse de kendisinden başka kimse yokmuş gibi davranır her biri. Vagonlarda çıt çıkmaz. İnmek binmek gerektiğinde, yol açmak için iki sözcük kullanılır yalnızca: 'Pardon' ve 'mersi...'

Birisi bir gün, uygarlığın tanımını da özür dilemek ve teşekkür etmekle özetlemişti. Uygarlık suskunluğa dönüşünce, bence yeterli. Ama bilmem, yaşam sevinci uygarlığın bu tanımına dahil mi?

Her neyse, dün, saat 16.00'yı birkaç geçe; Mairie d'Issy istikametinden gelip Porte de La Chapelle menziline giderken Convention istasyonunda duraklayan 12 'nümero'lu metro trenine binenler, düdük-kapı-kalkış düzenindeydiler. Önce düdük duyuldu.

Ama kapılar kapanmadı. Sonra kapılar kapandı, ama düdük çalmadı. İstasyon hoparlöründen yükselen ses, tüm yolcuların trenden inmesini istedi. Gerekçe göstermek, hoparlörün işi değildi. Ancak yolcular karineyle kapıların bozulduğunu çıkarmışlardı. Kapılar yeniden açıldı, vagonlar boşaldı. Biri hariç. Ortadaki vagonun kapısı kapalı, içindeki yolcular da hapis kalmıştı. Metro hızla hareket etti.

Yerin yedi kat dibinde, bilinmeze bir yolculuk başlamıştı. Metro treni, karanlık dehlizlere dalıyor, ışıklara çıkıyor, istasyonları, bekleyen yolcuların şaşkın bakışları önünde durmadan geçiyordu. Dolu tek vagonda ölüm sessizliği vardı bu kez. En azından son durakta, mutlaka duracak ve bizi çıkaracaklar, diyordu her biri kendi kendine. Ama yüzlerde bir endişe. Vagondaki insanlar, çekingen gözlerle birbirlerine bakmaya başladılar. Metro tarihinde belki de ilk kez, yolcular birbirlerine gülümsüyor, cesaret vermeye çalışıyordu. Derken mucize oldu ve bir delikanlı, kolunu sevdiği kızın omuzuna atıp konuşmaya başladı:

"Geçen yıl Bangladeş'e gittim. Dakka Havaalanı'nda ne zaman geleceği belli olmayan uçağımı beklerken, garip bir adam gözüme çarptı. Uzun boylu, zayıf mı zayıf bir Hintliydi. Yüzüne burnundan

aşağısını kapatan beyaz bir peçe takmıştı. Elinde küçük bir süpürge vardı. Süpürgeye mi şaşayım, yoksa peçeye mi diye düşünürken, adam yere eğildi, süpürgesiyle küçük bir yeri süpürdü, süpürdüğü yere sağ ayağını attı. Derken tekrar eğildi, yine yeri süpürdü, sol ayağını süpürdüğü yere bastı bu kez. Bir duruyor, bir süpürüyor, bir yürüyordu. Meğer kutsal bilmem ne mezhebinden, etyemez bilgelermiş bu süpürgeciler. Hiçbir canlıya kötülük yapmamaya yeminli, en küçük böcekleri bile ezmemek üzere, basacakları yeri süpürürlermiş..."

Mahpushane vagondaki yolcular, "Böcek, süpürge ve bizim halimizin ne ilgisi var?" diye düşünürken, delikanlı: "Bizim metronun süpürgesi bozuldu galiba!" deyiverdi. Düğmeye basılmış gibi, herkes aynı anda bastı kahkahayı. Cehennem metrosu, artık durmadığı istasyonlarda bekleyen yolcuların önünden, deli gibi gülen bir vagon dolusu insan imgesiyle geçip gidiyordu. Son durağa varıp son kapı da zar zor açıldığında, Paris Metrosu'ndan bir vagon insan, yeryüzünde bir bara boşaldı ve yeraltı yolculuk tarihinde ilk kez, birlikte atılan bir kahkahaya kadeh kaldırıldı.

Yazarlarımızın yazıları hakkında düşündükleriniz hepimiz için önemli. Eğer onlara ileteceğiniz bir yorum veya haber varsa, Radikal-online Sanal Meydan size kapılarını açıyor. "Nasıl bir Radikal istiyorsunuz?" başlıklı forumdaysa, sizlerin isteklerinizi araştırıyoruz. Ayrıca yukarıda okuduğunuz yazı hakkındaki fikrinizi belirtmek isterseniz, aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.

Doyurucu Yeterli Yetersiz Taraflı

Sanal Meydan:

Forum Başlıkları Radikal-online ================== Köşe Yazarları Genel Görüşler Nasıl bir Radikal istiyorsunuz?

Güncel Gelişmeler ================== Medya Politika ve Siyaset Memleketin hali Eğitim Diğer Konular

Ekonomi ================== Borsa Enflasyon Diğer Konular

Kültür ve Sanat ================== Diğer sanat dalları Edebiyat Duyurular Sinema Müzik Tiyatro

Spor ================== 2. Lig Takımları Basketbol Diğer spor dalları Fenerbahçe Galatasaray Beşiktaş Trabzonspor 1. Lig Takımları

Test Alanı ================== Deneme, deneme 123