ETA'ya balyoz

Fransız ve İspanyol polisleri ayrılıkçı Bask örgütü ETA'ya 30 yıllık tarihinin en büyük darbesini indirdi. Bir düğmeye basılmasıyla başlamış izlenimi veren operasyonlar sonucu, bir hafta içinde, örgütün bir numarasının da aralarında bulunduğu üst düzey yedi "şef" ve 27 aktif militan silahlarıyla birlikte yakalandı.

Örgüt lideri konuşunca...

Ispanyol polisinin geçen hafta yaptığı operasyonla yakalanan 18 teröristin ardından harekete geçen Fransız anti - terör timleri, cuma akşamı elleriyle koymuş gibi buldukları ETA'nın bir numaralı lideri Ignacio Gracia Arregui'nin (kod adıyla Inaki de Renteria) verdiği ifadeden yola çıkarak, cumartesi akşamı, İspanya ile Fransa arasındaki silah ve patlayıcı kaçakçılığını yöneten Angel Picabea Ugalde ile birlikte 15 kişiyi daha yakaladı.

Son tutuklananlar içinde, ETA'nın komuta düzeyindeki Jesus Maria Zabala Muguira ile Ignacio Santesteban Goicoechea ve lojistik sorumlusu Peputo kod adlı Jose Luis Turrillas Aranzeta da var.

Operasyonlar, tümüyle Fransız Bask bölgesindeki Anglet, Bayonne ve Sarre kentlerinde yapıldı. Zabala Muguira ve Fransız asıllı eşinin evlerinde televizyon seyrederken uğradıkları baskın sırasında, ETA üyesi bir kadın militan kaçmayı başardı. Evde yapılan aramada, patlayıcı madde laboratuvarı ve sahte belge üretim atölyesi bulundu.

Patlayıcı deposu

"Konuşturulan" tutuklulardan alınan ifadeler anında değerlendirilerek, pazar günü de Landes bölgesinde 1999 yılında özel bir inşaat şirketinden ETA militanları tarafından çalınan 8 ton dinamitin 50 kiloluk bölümü ve havan mermisi imalinde kullanılan patlayıcılar ele geçti.

Son operasyonlarla birlikte, ETA'nın başı uçurulmuş sayılıyor.

ETA'ya karşı Fransa - İspanya işbirliği, İspanya'nın demokratikleşmesini takiben Avrupa Birliği'ne (AB) girişinden sonra başladı.

Tam işbirliği

Fransa eski Cumhurbaşkanı François Mitterrand ve İspanya eski Başbakanı Felipe Gonzalez'in imzaladığı anlaşma sonucunda, iki ülkenin içişleri bakanları her yıl iki kez bir araya geliyorlar. Polis birimleri ve hukukçular da sürekli temas halindeler. Ayrıca Madrid Adliyesi'nde Fransa'dan gelen bir yargıç, Paris Adliyesi'nde de İspanyol bir yargıç görev yapıyor.

Terörle mücadele konusunda İspanya ile Fransa arasında yapılan "öncelikli" anlaşmada, tarafların tutukladığı teröristlerin ilgili ülkeye iade koşulu da var.

Geniş özerklik ETA'ya yetmedi

Adını İspanyolca "Anavatan ve Özgürlük" sözcüklerinin baş harflerinden alan ETA, ilk kez 60'larda General Franco'ya karşı demokratik direniş sırasında ortaya çıktı. General Franco'nun 1975'te ölmesiyle İspanya'ya hakim olan demokratik hava Bask'a da yansıdı ve bölgeye geniş özerklik verildi. Bu çerçevede Bask bölgesi halen kendi parlamentosuna ve kendi güvenlik gücüne sahip. Eğitim politikasını kendi saptıyor, kendi diliyle eğitim veriyor ve hatta kendi vergisini kendisi topluyor.

Ancak ETA bunları yeterli görmüyor ve tam bağımsızlık istiyor. İstihbarat kaynakları, örgütün askeri kanadının topu topu 30 kişiden oluştuğuna inanıyor. ETA'nın bir de Herri Batasuna adlı siyasi kanadı var. Ayrıca genç sempatizanların oluşturduğu "Jarrai" adlı kitlesel bir gruptan destek alıyor.

1998 ortalarında örgüt, hükümetle görüşmek üzere tek taraflı ateşkes ilan etti. Ancak İspanya hükümeti silahlı teröristlerle asla masaya oturmayacağını söyleyince ateşkes aralık 1999'da bir bombalama eylemiyle bitirildi. ETA'nın o tarihten bugüne kadar gerçekleştirdiği eylemlerde 12 kişi hayatını kaybetti. Örgüt liderlerinin çoğunlukla Fransa'nın güneyindeki Bask bölgesinde ve Latin Amerika'da yaşadığı sanılıyor. ETA, özellikle Fransa'yı bir "dinlence" bölgesi ve lojistik sığınak olarak kullanıyor.

[Fotoğraf altyazısı: Fransız polisi, güneybatı Fransa'da tutuklanan dört ETA militanının fotoğraflarını basına dağıttı. / ETA teröristleri, 1999'un sonunda ateşkesi bozarak İspanya'nın Bask bölgesinde çok sayıda bombalama eylemi düzenlediler. / Geçen cuma günü tutuklanan ETA lideri Arregui.]