Gazeteci, yazar, köşe yazarı Mine G. Kırıkkanat

Tüm gazete yazıları / 2002

İlk kadın astronot bakan oldu

Milliyet · 28 Temmuz 2002

21 Temmuz 1969 gecesini uyumadan geçirip sabaha karşı gözlerini aynı hayale diken altı yüz milyon insandan biri, on iki yaşında bir kız çocuğuydu: Claudie. Siyah-beyaz bir televizyon ekranında Neil Armstrong'un, ayın topraklarına değen ilk insan adımlarını izlerken, uzayın derinliklerine bir kapının açıldığını ve bir gün o kapıdan kendisinin de geçeceğini hissetti.

Artık yıldızların büyüsünü içinde taşıyordu Claudie. Ne zaman gerçekleşeceğini bilmediği mucizeyi beklerken, birbiri ardına diziyordu diplomaları. Hem zekası üstündü hem de beden yetenekleri.

Fransa'nın ÖSS'i, olgunluk sınavını (Baccalauriat) 15 yaşında geçti. Jimnastik öğretmeni olmak istiyordu ama beden eğitimi verecek beden eğitimini almak için çok gençti... Yaşının büyümesini tıp okuyarak beklemeye karar verdi. Hazır beklerken, tıp fakültesini birincilikle bitiriverdi. 24 yaşına geldiğinde biyoloji, spor, hava (aeronotik) ve uzay koşullarında hastalıklar ile romatizma konularında uzman hekimdi! Romatizma ile ilgili araştırmalarını sürdürür ve meslek yaşamı çizilmiş gibi görünürken...

Araya bir tez daha sıkıştırdı

1985'te kaderi göz kırptı güzel kadına. Çünkü Claudie, François Truffaut'nun eşi ve Fransız sinemasının en şuh kadınlarından Fanny Ardant'ın sanki ikiz kardeşiydi.

Fransa Ulusal Uzay Merkezi müstakbel astronotlar arıyordu. Binlerce başvuru arasından bin kişi, bin kişinin içinden de yedi kişi seçildi. Aralarında tek kadın Claudie'ydi. Ancak uzaya yolculuk için tam on bir yıl daha eğitim görmesi gerekecekti. Hareket fizyolojisi ve biyomekanik dallarında doktora hazırlarken, beyin ve sinir tıbbı konusunda da bir tez sundu.

1992 yılında Ruslarla birlikte uzaya uçacak ve dokuz yıl sonra eşi olacak Fransız astronot Jean Pierre Haignere'nin "dublörü" seçildiğinde, şairin dediği yolun yarısında, 35 yaşındaydı. Moskova'daki "Yıldızlar Kenti"nde astronot eğitimi alırken bir yandan da Rusça öğreniyordu.

12 yaşında açıldığını gördüğü kapıdan geçmek için altı yıl daha beklemesi gerekti. Kendisini Mir uzay istasyonuna taşıyacak füzeyle yerküreden ilk kez koparken artık 41 yaşındaydı ve güzel kestane saçları hafifçe ağırmaya başlamıştı Claudie'nin. İlk misyonunda, uzay istasyonunda on altı gün kaldı ve bir dizi tıp deneyleri yaptı.

Ben gördüm Claudie'yi yeryüzüne inişte, mutluluk yorgunuydu.

İkinci ve son uzay misyonu için beş yıl daha beklemesi gerekti. Madam Haignere oldu, bir de kız çocuğu sahibi: Carla.

2001 yılında Fransa 12 milyon dolar ödeyerek Claudie'yi uluslararası uzay istasyonu ISS'e gönderdi. Andromede misyonu sırasında yerküre ve sıkı durun... Hem karada hem de suda yaşayan canlı türlerine ilişkin deneyler yaptığında 44 yaşındaydı.

Claudie Haignere, Fransa'nın ilk kadın astronotu, ulusal övüncü, başının tacı. Ama Avrupa'nın da ilk uzay gemisi kaptanı, Soyuz pilotu.

Artık uzaya uçmayacak, başka yurttaşlarının uçmasını sağlayacak.

Çünkü yeni Fransız hükümeti Claudie Haignere'yi "Bilimsel Araştırma" bakanlığına getirdi. Evet, böyle bakanlıklar var çağdaş ülkelerde. Ve Fransa dev bütçesinin yüzde 2,1'ini bilimsel araştırmalara ayırıyor, iyi mi?

Saçları uzay aşkı uğruna zamanından önce ağardı

Bir manken kadar zarif endamı, uzun boyu, atletik vücudu, güzel yüzüyle, ülkesinin en prestijli bakanlık koltuklarından birine oturan Claudie'nin 45 yaşını ele veren tek gösterge boyatmayı reddettiği, uzay aşkı uğruna zamanından önce ağaran saçları. Bir misyon kadını Claudie ve ilk amacını bilime daha çok olanak, dolayısıyla para sağlamak olarak açıkladı: Bütçenin yüzde üçünü istiyor hükümetten. Eminim elde edeceğine: Hiçbir engelin, bu kadının yolunu kesebilmesi mümkün değil. Çünkü o iyilik ile bilginin buluştuğu yenilmez bir iradenin sahibi. Genetik hastalıklarla mücadele eden pek çok derneğin faal üyesi olduğu gibi; kendi kurduğu ve başkanı olduğu bir yardım kurumu, onulmaz hastalıklarla doğan çocukların bakımını üstleniyor.

"Yeryüzü uzaydan bakıldığında boş görünen korkutucu bir karanlığın içinde mavi bir umut gezegeni gibi görünüyor ve siyasal sınırlar siliniyor" diyen Claudie, o mavi umudu insanlığın geleceğine taşıyanlardan biri.

Gazetedeki hâli (büyütmek için tıklayın)

Gazete kupürü 1