Gazeteci, yazar, köşe yazarı Mine G. Kırıkkanat

Tüm gazete yazıları / 2005

Mahkum kedi,hakim ördek

Radikal · 27 Şubat 2005

Türkiye'nin AB yolunda nasıl tökezlediği ve AKP'nin iktidar olalı beri diline doladığı 'demokratik hak ve özgürlükler'den ne anladığı, daha doğrusu ne anlamadığı, bence en çarpıcı biçimiyle bir karikatür sayesinde ortaya çıktı: AKP'nin başkanı ve Başbakan Tayyip Erdoğan, Cumhuriyet gazetesi çizeri Musa Kart'ı kendisini kedi kılığında çizdi diye dava etti. Karikatüre bakıyorsunuz, söz balonunda hiçbir hakaret ifadesi yok. Salt, 'kedi' gibi gösterilmeye tahammül edememiş Başbakan.

Olay, Türkiye'nin AB yolunda nasıl tökezlediğini gösteriyor, çünkü yapılan reformların kâğıt üstünde kaldığını, her kafadan ayrı bir ses çıkardığını, dolayısıyla niçin homojen bir uygulama sağlanamadığını kanıtlıyor: Bir mahkeme Musa Kart'ın 'eleştiri özgürlüğünü' tanır ve beraat kararı verirken, diğeri karikatürde suç unsuru bulup mahkûm ediyor.

Öte yandan, AKP hükümet başkanı Tayyip Erdoğan'ın bırakın sert muhalefet, yırtıcı mizah sayılmayacak sevimli bir karikatürle 'dalga geçilmeye' bile tahammül edemediğini ortaya koyarak, demokratik hak ve özgürlüklere çizdiği dar sınırı da açığa çıkarıyor.

George W. Bush, dünya basınında kendisini 'maymun' olarak çizen

karikatüristlere dava açmadı, açmıyor. Keza İngiltere Başbakanı Tony Blair de, sık sık 'köpek' tiplemesiyle çizilmekten nem kapmadı, ne çizerleri mahkemeye verdi, ne basın organlarını.

Oysa Bush, Blair ve Erdoğan'ın ortak bir yanları var. Dindar insanlar. Maymun tiplemesi, insanın maymundan geldiğini çağrıştıran Evrim kuramı açısından, her sabah Havva ile Adem'in çile bibliyografisi İncil okuyarak güne başlayan ABD Başkanı'na göre epeyce ağır bir hakaret, hatta günah olmalı. Ama Bush, oralı değil. Köpeklik ise, her dilde yalakalık olduğu gibi, tüm semavi dinlerde küfür niteliğinde bir benzetme. Ama Blair de oralı değil.

İslamiyet'in farkı ise, tam da kedinin yarı kutsanmışlığı, Hz. Muhammed'in kedi sevgisiyle oluşan dokunulmazlığı. Başka bir deyişle, mümin

bir Müslüman olan Tayyip Erdoğan'ın demokratik benzetilme tahammülünde, en hoşgörmesi gereken kediye benzetilmek değil miydi, sizce?

AB yolundaki bir Müslüman demokraside, peygamber hazretlerinin eteğinde uyuyan bir hayvana, üstelik karikatürdeki gibi mührüne sahip, çünkü tekir bir kediye benzetilmek hakaret ise; sövgü nedir, övgü nedir, demokratik özgürlük var mıdır, İslami hak, şeriat hukuku, hatta Hz. Muhammed'e saygı kalmış mıdır, sayın seyirciler?

Bu işte bir yanlışlık var.

AKP hükümetinin AB'ye girmek ister gibi yaptığı Türkiye'de başbakan kedi kovuştururken, AB'nin temel taşı Fransa'da ördekler hükümet

sallayıp bakan deviriyor, dostlar!

Fransız iktidar partisi UMP'nin yeni lideri Nicolas Sarkosy'nin yerine Maliye Bakanı olan genç politikacı Herve Gaymard'ın, görevi devraldığı Sarkosy kadar Türkiye muhalifi olup olmadığını anlamaya zaman kalmadı. Henüz iki aydır bakan, çiçeği burnunda Herve Gaymard, ülkedeki tüm politikacıların korkulu rüyası bir ördek tarafından avlandı.

Zincirli Ördek (Canard Enchaine), Fransa'nın en bağımsız (patron yoktur, çalışanlara aittir, ilan almaz) olmasına karşın yarım milyon tirajla en varlıklı siyasi gazetesi olup, mizahidir. Av tablosunda cumhurbaşkanlığından ettiği Valery Giscard d'Estaing, intihar

ettirdiği başbakan Pierre Mauroy başta, yolsuzluklarını ortaya çıkarıp koltuğundan silkelediği pek çok politikacı dizilidir. İşte bu gazetenin son kurbanı, Maliye Bakanı Gaymard oldu. Zincirli Ördek, genç bakanın 250 metrekarelik lojmana sığamayıp devlete 650 metrekarelik dubleks bir daireye ayda 14 bin avro kira ödettiğini kanıtladı. Ortalık karıştı. Muhalefetin hedefi haline gelen bakanın dört evi ve dünya kadar kira geliri olduğu anlaşılınca, istifası isteniyor şimdi. Zincirli Ördek, Maliye Bakanı'nın koltuğunu sallayan yayını sırasında, Gaymard'ı kargaya benzetti, sekiz çocuğunu da karga gibi gaklattı bir karikatürde. Emin olabilirsiniz, sonunda karga bakan gidecek, ama ördek basın kalacak ve yolsuz politikacı avını sürdürecek.

Muhalefet sindirim sistemi, demokrasilere göre değişiyor anlaşılan. Fransız basınında Zincirli Ördeğe özgürlük yolları, Türkiye'de kediye basın yoluyla hakaret tazminatları.