Papa için yarıya çekilen bayraklar, fransa’da yoğun protestolara neden oldu

Paris.- Papa’nın ölümü üzerine Fransız cumhurbaşkanı Jacques Chirac’ın kararıyla devlet dairelerinde bayrakların yarıya indirilmesi, ülkede yoğun bir ‘laiklik’ polemiği başlattı. Sosyalist Parti ve Yeşiller Partisinin ağır topları sayılan bir gurup milletvekilinin başı çektiği polemikte, bayrakların yarıya indirilmesi yanısıra merkez sağcı İç İşleri Bakanı Dominique de Villepin’in vali ve kaymakamları Papa için düzenlenen yas ayinlerine katılmaya çağırması, ülkedeki laiklik savunucularını ve İnsan Hakları Ligi, Eğitimciler Sendikası gibi sivil toplum kuruluşları tarafından yoğun protestolarla karşılandı. Sosyalist Arnaud de Montebourg, Belediye Başkanlarını sivil direnişe ve bayrakları yarıya indirme emrine uymamaya çağırırken, cumhurbaşkanının kararını, ‘Cumhuriyet Anayasası’na aykırı,’ olarak niteledi ve İç İşleri Bakanı De Villepin’i ‘kırmızı çizgiyi aşmakla’ suçladı. Yine sosyalist Jean Luc Melenchon, devleti ‘Kesin ve tavizsiz bir laiklik’ uygulamaya çağırırken, Yeşiller milletvekili Yves Contassot ise Chirac’ın kararını ‘tutarsız’ niteledi, cumhurbaşkanını ‘görev suistimaliyle’ suçladı ve tüm Fransa’yı temsilen Papa için yas ilanıyla özel alanı kamu alanına taşımakla itham etti. Paris Belediye Başkan yardımcısı Christophe Girard, daha bir yıl önce okullarda dinsel simgeleri yasaklayan bir devlette Papa için bayrakların yarıya indirilmesinin, ‘cemaatçiliğe prim vermek’ olduğunu ileri sürdü.

Ülkede bayrakların yarıya çekilmesini protesto eden sol kesime, en ilgiç destek ise sağcı ve Hristiyan demokratlığın lideri olarak tanımlanan, Demokratik Birlik Başkanı, Türkiye düşmanı François Bayrou’dan geldi. Bayrou, cumhurbaşkanı Chirac’ın kararına, ‘Ben asla bu yönde bir karar almazdım,’ sözleriyle karşı çıkarken, cumhurbaşkanını ‘Ulusal ve siyasal tercihlerle inanç tercihlerini birbirine karıştırmak’la suçladı.

FRANSA’DA SERT LAİKLİK NİYE SERT?

Avrupa’da en sert laikliği uygulayan Fransa, 1905 yılında kabul edilen bir yasayla Anayasal anlamda ‘laik’ olan ilk ve AB kapsamında Portekiz’le birlikte kanunen laik iki ülkeden biri. 1905 yasasıyla gelen ‘laiklik’, Fransız cumhuriyetinin temeli kabul ediliyor ve bu çerçevede devlet, toplumsal kurumsallaşmasının hiç bir katmanında dinsel vurguya yer vermediği gibi, aynı nedenle ‘cemaat’ kavramını da reddediyor. Geçen yıl yürürlüğe giren ve okullarla kamu alanlarında başta türban, tüm dini simge ve dine bağlı uiygulamaları yasaklayan yasa, 1905 yasasına ve Anayasa’ya atfen yapıldı. Ancak paradoksal olarak, Vatikan nezdinde Fransa, tarihsel anlamda Katolik Kilisesi’nin de temel taşı, ‘Büyük Kızı’ sayılıyor. Yarıya indirilen bayrak tartışmasında Fransa, yüzyıllar süren kanlı devrimler sonucu yerleşen ‘laiklik’ ile, Kilise’nin Büyük Kızı olmak niteliği arasında sıkıştı.