Prag Baharı'yla gelen düşmanlık

Çek Cumhuriyeti'nin 2 ünlü yazarı Vaclav Havel ile Milan Kundera arasındaki husumetin, 1968'de Rus tanklarının Çekoslovakya'yı işgal etmesiyle sona eren Prag Baharı'na ilişkin bir tartışmadan kaynaklandığı ortaya çıktı. Yakın çevrelerine göre, 1968-69'da, Sovyet sistemine karşı sivil direniş hareketi olan Prag Baharı hakkında edebiyat dergilerinde birbirleriyle polemiğe giren 2 yazardan Kundera, meslektaşı ve arkadaşı Havel'in siyasal tavrını, “ahlak teşhirciliği” olarak niteledi. Buna karşılık Havel de, Kundera'yı “hafif paranoyak entel züppe” diye tanımladı.

Fransa'ya yerleşti

Bundan sonra hayatın zigzagları 2 edebiyat ustasını karşı karşıya getirirken aralarındaki kırgınlığı pekiştiren gelişmeler yaşandı. Siyasete soyunan Havel, hapse girmek pahasına, dünyanın yakından izlediği bir direnişin lideri olarak ülkesinin kaderini değiştirdi. Kundera, Çekoslavakya'da basılan ilk romanı toplatılmış, Sinema Enstitüsü'nden atılmış, Havel'le olan tartışması dolayısıyla direniş cephesinde kendisine yer bulamamış, “Kapana kıstırılmış” bir yazar konumunda kaldı. Kundera-Havel çekişmesinde ilk raundu Havel kazandı.

Ünlü Fransız şair Aragon'un sayesinde “Şaka” adlı romanı Fransa'da yayımlanan Kundera, bu tek romanla dünya çapında bir şöhret oldu ve ikinci raundu aldı. Kundera, 1975'te ülkesini terk edip Fransa'ya yerleşti.

Eşi Vera'yı gönderdi

1980'li yılların sonunda cumhurbaşkanı seçilen Havel, üçüncü raundu alarak bir kez daha öne geçti. Bunun üzerine Kundera, Fransa'da yayımladığı kitaplarını yeni Çek Cumhuriyeti'nde yayımlamayı reddedecek kadar Çek eleştirmenlere ve ülkesinde yaşadıklarına kin güttü.

Kundera, 1989'da komünist rejim yıkıldıktan sonra Çekoslovakya'ya birçok kez “habersiz” yolculuklar yaptı. Artık cumhurbaşkanı olan Vaclav Havel'in, kendisine Çek Cumhuriyeti'nin Devlet Nişanı'nı vermesi dahi aradaki kırgınlığı yok etmedi. Kundera, nişanı almak için eşi Vera'yı gönderdi.

2 “düşman kardeş” en son 1992'de, Vaclav Havel Paris'e Çek Cumhurbaşkanı olarak resmi ziyaret yaptığında, bir lokantada buluştu. Ancak Kundera, Havel ile aralarında olan kırgınlığı sergilercesine fotoğraf çekilirken objektife sırtını döndü.